Artikel Anne Uelderink – Met drie zie je meer dan alleen 

Artikel Anne Uelderink – Met drie zie je meer dan alleen 

Woningcorporaties hebben met grote maatschappelijke uitdagingen, zoals de woningnood en klimaatcrisis te maken. Deze uitdagingen vragen om expertise en innovatie op meerdere terreinen. Daarbij is het voor woningcorporaties actueel en urgent om nauwe samenwerkingen aan te gaan.

In onderstaande link vertelt Anne Uelderink over triple helix samenwerkingen, ook wel de samenwerkingsvorm tussen de overheid, kennisinstellingen en bedrijven genoemd. In het artikel wordt uitgelicht waarom er een meerwaarde voor woningcorporaties wordt gezien in deze vorm van samenwerking. Voorbeelden over een samenwerkingsverband van Brainport Development (in regio Zuidoost-Brabant en vanuit woningcorporatie Wonion (Ulft) zijn uitgewerkt.

Groene wijkaanpak, GWL Terrein

Rochdale presenteert Gemeentelijk Waterleiding Terrein In Amsterdam. Mede dankzij een zeer lage parkeernorm en het weren van auto’s uit het gebied, is het GWL-Terrein een heel populair woongebied geworden. Naast speelplekken, gemeenschappelijke (moes)tuinen, privétuinen en ontmoetingsplekken voor bewoners staan er veel bomen en planten. Met dank aan de bewoners zijn de gevels prachtig begroeid. Groene wijken dragen bij aan kwaliteit van leven. Tijdens deze sessie start van Groene wijkengroep waarin koplopende corporaties samenwerken aan vergroening van wijken.

Samenwerking tussen corporaties, huurdersorganisatie en gemeente is nodig om groene wijken te ontwikkelen. Neem jouw eigen partners mee naar deze sessie en leer van de praktijk!

In de middag bezoeken wij het GWL-Terrein. Uiteraard volgen wij de Corona regels. Daarom ontvangen de deelnemers die zich hebben opgegeven voor de ochtendsessie in de week voorafgaand aan deze sessie informatie over het middagprogramma.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en Samen Klimaatbestendig.

De Warmtewissel

De Warmtewissel

In 2020 zijn acht corporaties die samenwerken in Lente de Warmtewissel gestart. De compacte vervanger van de ketel realiseert minimaal 80% CO2-reductie, verbruikt minder of geen aardgas, is betaalbaar en eenvoudig in gebruik. Er zijn drie winnende installaties van de Warmtewissel in proefopstelling uitgevoerd. Inmiddels draaien deze installaties één jaar. Tijdens deze sessie kwam in beeld hoe de nieuwe installaties presteren, hoe bewoners deze ervaren en hoe de woonlasten uitpakken.

Ook andere woningcorporaties hebben zich aangesloten om na prototyping te komen tot toepassing. Door deze samenwerking kunnen de marktpartijen, bij gebleken geschiktheid, volume maken wat leidt tot een lagere prijs want uiteindelijk gaat het om betaalbare woonlasten. 

Örjan Game, BrabantWonen: ‘Om nieuwe oplossingen goed te implementeren is het noodzakelijk dat de corporatie de innovatie succesvol kan absorberen en integreren in het bedrijfsmodel. Implementatie van innovatie is wat de Warmtewissel doet. Onze gereedschapskist is gevuld met allerlei instrumenten.’ 

Urgenda aanpak naar gasloos wonen

Urgenda werkt vanuit het principe niet maximaal isoleren maar vanuit label B of C komen tot CO2 neutraal wonen. Zij draaien de vraag om: wat kan ik rendabel investeren in plaats van wat kost het mij om een NOM-woning te realiseren. Uitgangspunt is dat de huurder ervoor kiest. Deze vraag gestuurde aanpak bevalt Parteon en de bewoners erg goed.

Het meenemen van de eigen organisatie in een vraag gestuurde aanpak vraagt aandacht. Bij Parteon was niet iedereen overtuigd dat de Urgenda aanpak de beste aanpak zou zijn. In Assendelft zijn drie bewoners gevonden die als ambassadeurs de maatregelen gratis hebben gekregen. De medewerkers hebben de woningen bezocht en de bewoners ontmoet. Het vervolg is 60 woningen die 50% van de kosten in de huur betalen. Vervolgens zijn 200 woningen uitgevoerd met een huurverhoging van 70% van de kosten.

Deze aanpak kan naast een projectaanpak staan waarbij een blok of complex van woningen ineens wordt verbeterd. De uitdaging is hoe je van n=1 naar massa en kostenreductie gaat. Het geven van voorrang aan bewoners(groepen) die willen en draagvlak ophalen, helpt. Zo haalden bewoners van een hoogbouw in Zaandam Oost de zelf akkoord op van medebewoners in de flat.

Mara van Sluis, Manager Klanten en Jeroen Stoks projectleider Vastgoed van Parteon deelden de ervaringen om met de Urgenda aanpak woningen naar gasloos te verbeteren.

Versnelling Houtbouw

Acht Brabantse woningcorporaties, verenigd in het samenwerkingsverband Lente werken samen aan het versnellen van het toepassen van houtbouw. Samen zijn zij goed voor meer dan 100.000 sociale huurwoningen. De corporaties Alwel, Area, BrabantWonen, Casade, Stadlander, Tiwos, WonenBreburg en Zayaz nemen deel.

Harrie Windmüller, bestuurder van BrabantWonen, vertegenwoordigt de acht woningcorporaties: “In onze sector wordt nu al ervaring opgedaan, maar in de praktijk gebeurt er nog te weinig. Hout zou veel meer toegepast kunnen worden. Door collectief te leren van individuele projecten maken we gebruik van ons netwerk. Daarom vormen we nu een inkoopsamenwerking waarin we samen optrekken met RVO.” In 2020 gingen zestien Buyer groups van start, ondersteund door het Rijk. Ze stimuleren ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. 

Jurgen Arts en Jetske Thielen, Lente namen ons mee in de aanpak binnen Lente om samen te werken aan de realisatie van projecten uitgevoerd in Houtbouw.

Irma Thijssen, adviseur bij RVO, Transitieteam Circulaire Bouweconomie en de Buyergroup Houtbouw, ging in op het onderzoek en voorbeeldenboek Houtbouw sociale woningbouw met vijftien voorbeelden van gerealiseerde projecten in de sociale woningbouw in hout. 

Natuurinclusieve en klimaatbestendige wijkaanpak

Volgens de jury natuurinclusief bouwen bewijst Kerckebosch dat bouwen aan een gezond leefmilieu voor mens en natuur heel goed samengaat. Sterker nog, door consequent met oog voor de natuur te ontwikkelen, is juist extra woonkwaliteit ontstaan. 

Voor de uitvoering van de plannen richtten de gemeente en Woongoed Zeist de Wijkontwikkelingsmaatschappij Kerckebosch (WOM) op. In de bosrijke wijk komen 1.100 nieuwe en gerenoveerde woningen, een winkelcentrum en scholen.

Evert Jan Roelofsen, directeur van de WOM in Zeist presenteerde samen met Henk van Veldhuisen projectmanager van Woongoed Zeist  de natuurinclusieve en klimaatbestendige wijkaanpak. Een samenwerking met de Corporatie, gemeente maar ook met  Stichting het Utrechts Landschap die het natuurbeheer uitvoeren en waar bewoners zich als vrijwilliger kunnen inzetten. Een project waarbij participatie  en het maximaal benutten van de kansen die de omgeving biedt centraal staan.

De vernieuwing van de wijk is in 2012 gestart vanuit een ecologische visie. Door een stapsgewijze aanpak is er gestuurd op behoud van groen en kwaliteit en tegelijkertijd inspelen op de woonbehoeften in de markt. Waar nodig zijn bomen verplant. Kaphout is hergebruikt voor speelplekken en bankjes. Hemelwater wordt opgevangen en afgevoerd via wadi’s en halfdoorlatende materialen. Er is geïnvesteerd in nieuwe natuur, zoals de aanplant van nieuwe heide in het bosgebied. Het Energieplein in de wijk vormt het centrale hart. Het is een proeftuin rond duurzame energie met stroom uit planten, E-bikes en bewegingstegels. De wijkbewoners kunnen gebruikmaken van elektrische deelauto’s van Samen Slim Rijden Zeist. Duurzaamheid is sociale duurzaamheid. In Kerckebosch noemen ze dit “duurSaam”.