Artikel Tom de Hoog: ‘Temperatuur loopt op bij de Hittegroep’

 
 

De temperatuur loopt op bij de Hittegroep

 

Vaak gaat het bij woningen nog over isoleren en verwarmen. En hoe daarbij op energielasten kan worden bespaard met bijvoorbeeld zonnepanelen of een warmtepomp. De Hittegroep van de Groene Huisvesters heeft echter een andere focus. De opwarming van de aarde geeft woningcorporaties nu al veel kopzorgen en dat maakt het bundelen van kennis nodig om de juiste maatregelen te kunnen nemen. We spreken met vier aanjagers die het hoofd koel proberen te houden.



 

Tekst: Tom de Hoog | illustratie: de Hittegroep/foto’s stock

 
“We zien het aantal klachten over te warme woningen in de zomer toenemen”, erkent Hittegroep lid Anke Struijs, adviseur duurzaamheid bij woningcorporatie Alwel. Dat beeld is overigens landelijk, want er zijn de laatste jaren steeds meer geschillen met hitte als twistappel tussen bewoners en corporaties. Dat komt voort, aldus Hittegroep lid Madeleen Helmer, projectmanager hitte-adaptatie bij het Klimaatverbond Nederland, uit de ruling dat volgens een ISO-norm uit 2008 woningen niet meer dan 300 uur per jaar warmer mogen zijn dan 26,5 graad. De hitteproblematiek in woningen was dan ook de reden voor de start van de Hittegroep als onderdeel van de Groene Huisvesters. Deze problematiek gaat overigens veel verder dan een incidentele hittegolf. Het probleem zit niet alleen in de woningen (gebouw), maar ook spelen de omgeving (gebied) en het bewonersgedrag (gebruiker) een grote rol.
 
Klimaatverandering is een werkelijkheid
Helmer gaat dieper in op de achtergronden en noodzaak van de oprichting van de Hittegroep. “Bij klimaatverandering spelen mitigatie, ofwel het terugdringen van het gebruik van broeikasgassen, en adaptatie. Nederland zette wat adaptatie betreft altijd sterk in op water-gerelateerde risico’s, zoals met het Deltaprogramma. Hitte was landelijk nog niet zo in beeld als risico. Het werd ook wat ‘klein’ gehouden, ook al is er sinds 2007 een Nationaal Hitteplan. In de nationale adaptatiestrategie uit 2016 werd hitte wel verwerkt, mede op basis van een PBL-rapport uit 2015 waarin werd gemeld dat hitte nu al het gevaarlijkste klimaatrisico is en tot veel slachtoffers leidt. Bij elke hitteperiode zie je namelijk oversterfte bij kwetsbare mensen. Zo betreft bijvoorbeeld tachtig procent van de hittesterfte 80-plussers (bron CBS). Het Nationaal Hitteplan gaat in op de zorg voor oudere en kwetsbare mensen. Het gaat dan om voldoende drinken, zorgen voor verkoeling en de woning koel houden. Bij het Klimaatverbond vonden we al vanaf 2014 dat we dichter bij deze doelgroep moeten komen. Daaruit is het idee van lokale hitteplannen voortgekomen en daar zijn inmiddels steeds meer gemeenten mee aan het werk gegaan. Parallel aan deze ontwikkeling was er de groep mensen die keek naar het urban-heat-island-effect, waarbij de buitenruimte in grote steden vier tot zeven graden warmer is dan in buitengebieden. Daar wilden ze meer over weten en ook over de maatregelen die je zou kunnen nemen. Dit resulteerde in het Praktijkonderzoek Hitte Richtlijnen door de Hogeschool van Amsterdam dat in 2020 verscheen. Uit een onderzoek van de GGD in Oost-Gelderland onder zevenduizend inwoners kwam ‘hitte’ ook heel duidelijk als een probleem naar voren, zeker als het kwetsbare mensen betreft.
 

‘Een enquête gaf aan dat negen van de tien corporaties niet goed raad wisten met het hittevraagstuk’

Dus voor de hitte-adaptatie-aanpak kregen we zo de drieslag gebied, gebouw en gebruiker scherper in beeld. Ook bij de Groene Huisvesters kreeg klimaatadaptie, naast het verduurzamen van woningen, steeds meer aandacht. We vonden elkaar binnen het platform Samen Klimaat Bestendig, dat vier jaar geleden is opgericht om gemeenten te ondersteunen bij beleid rondom klimaatadaptie, en dan vooral gericht op water-gerelateerde zaken. Een hitte-excursie in Nijmegen samen met Talis werd vervolgens de aanleiding om een enquête onder zeventig woningcorporaties te houden. Daaruit bleek dat negen van de tien corporaties niet goed wisten wat ze met het hittevraagstuk aan moeten. Met die uitkomst, en met de uitkomst van een vergelijkbaar onderzoek via de Vereniging van Gemeenten, namen we contact op met het ministerie van Binnenlandse Zaken. Ook zij onderschreven de noodzaak om deze thematiek verder gemeenschappelijk te gaan verkennen. Dat resulteerde in 2020 in de Hittegroep. Ons doel is meer te leren over hitte in woningen en welke concrete maatregelen mogelijk zijn. We zijn ook betrokken bij de stimulering van onderzoek om een betere onderbouwing te vinden van wat de goede maatregelen zijn. Dat leidde vorig jaar tot het NKWK-onderzoek Klimaatbestendige stad naar hitte in bestaande woningen en een handreiking voor woningcorporaties.”
 
Opgave voor corporaties
Struijs ziet inderdaad een stevige opgave voor de woningcorporaties als het om hitteadaptatie gaat. “Wij renoveren en verduurzamen nu zo’n vijfhonderd woningen per jaar. Dat is niet genoeg om op die stip op de horizon in 2050 uit te komen, wanneer we energieneutraal moeten zijn. Dat tempo moet omhoog en daarin zit vooral de uitdaging.
 

‘Beperkt vertrouwen in de overheid is soms een extra hindernis bij vergroenen en verduurzamen’

Wij geven wel allerlei eisen en normen mee aan de beperking van de warmtevraag en het van het gas af gaan, maar nog helemaal geen eisen als het gaat om het voorkomen of beperken van hitte in een woning. We zien echter wel dat juist hitte steeds meer klachten geeft.” Hittegroep-lid Tom Geboers, consulent bij Alwel en actief betrokken bij het verduurzamen en vergroenen van het Liniekwartier in Breda, ziet dat er nog heel veel valt te winnen. “Bij een recent verduurzamingsproject van 134 woningen ging het vooral over het omlaag krijgen van de warmtevraag. Wat de zomer met hete dagen betekent, kwam daarbij niet of nauwelijks ter sprake. Mijn ervaring is dat bewoners daar nog niet zo over nadenken. Dat doen ze wel als het gaat om wat voor keuken en badkamer erin komt. Terwijl de vraagstukken rondom hitte steeds meer gaan spelen.
 
In dezelfde wijk, die eerder aan een warmtenet is aansloten, doe ik nu een vergroeningsproject. Het gaat dan om tuinen en openbaar gebied en daar merkte ik in de gesprekken met bewoners dat die soms heel andere prioriteiten hebben. Zo is er een idee om op een plein in de wijk een parkje aan te leggen. Daarvoor vragen we input van de bewoners. Ik kreeg opmerkingen terug als. ‘Oh, maar dan kan ik straks mijn auto niet meer parkeren. Toedeledoki, daar heb ik geen zin in.’ Het beperkte vertrouwen in de overheid is soms dus een extra hindernis in de totstandkoming van dit project. De gemeente wil graag een groener en klimaatbestendiger plein of wijk, maar voor best wat bewoners mag dat niet ten koste gaan van parkeerplaatsen. Anderzijds zie je ook dat er bewoners zijn die vergroening wel hoog in het vaandel hebben staan. De belangen liggen dus soms anders. Daar moet je samen uitkomen en dat kan door er met elkaar over te praten. Dat is tevens een goede manier om bij bewoners ook bewustwording te creëren over het belang van groen en klimaatadaptatie.”
 
 
 
In gesprek blijven
Dat corporaties in gesprek moeten blijven om stappen te kunnen zetten, onderschrijft Struijs: “Bij een klacht over hitte is het vaak lastig dat het gaat om een combinatie van de woning en het gedrag van de bewoner. Wij geven de bewoner dan tips over het gebruiken van de woning om te voorkomen dat het te warm wordt. Aan ons is het dan om de woning goed uit te rusten, zodat deze niet te snel opwarmt en er goed geventileerd kan worden. Denk aan zonwering of het verbeteren van ventilatie bij bestaande bouw. Het laatste wat je wilt, is dat bewoners massaal airco’s gaan toepassen. Vanwege het energieverbruik en de koelmiddelen die erin zitten, is de klimaatimpact van een airco groot. Bovendien warmt de omgeving door het gebruik van airco’s juist verder op. Dit staat ook in de ladder van koeling [zie kader rechts; red.], die we dit voorjaar in een van de laatste sessies van de Hittegroep bespraken. Kijk dan liever naar aanpassingen in de omgeving van de woning die koelte moeten geven, zoals tuinen en groene plekken. Dat proberen we samen met de bewoners te realiseren. Bij het ontwerp van nieuwe woningen kijken we goed naar wat de oriëntatie is op de zon, waar in de gevel de ramen komen en hoe groot die mogen zijn. De grootste opgave zit echter bij de bestaande bouw. Dat is maatwerk en dat is een beetje de zoektocht waarin wij zitten en vele corporaties met ons. Dit was ook de reden voor Alwel om deel te nemen aan de Hittegroep.”
 
Struijs noemt de energietransitie als voorbeeld waarvoor een landelijk beleid zich ontwikkelt met 2050 als belangrijk jaartal. Voor klimaatadaptatie zoekt men in de corporatiesector ook naar normen of doelstellingen, maar wil men liever niet dat het met allerlei generieke maatregelen helemaal wordt dichtgetimmerd. “Wij zien dat elk bestaand gebouw om een specifieke oplossing vraagt. Bij algemeen toe te passen normen zou dat kunnen leiden tot keuzes die je liever niet hebt. Bijvoorbeeld iets niet doen, omdat de stapeling van eisen een onmogelijke opdracht aan ons als corporatie oplevert”, aldus Struijs.
 
Kennis vergaren en samenbrengen
Aan de Hittegroep nemen inmiddels een twintigtal corporaties deel. Ieder lid neemt ook deel in een van de vier subgroepen met de thema’s zonwering, ventilatie, groen/blauw oplossingen en renovatie & energie. Tom Thomaes is zelfstandig adviseur klimaatadaptatie en duurzaamheid en ook actief binnen de Hittegroep. “Ik ben de community manager om de storm van informatie te ordenen en in de toolbox te zetten die we ontwikkelen. We hosten online sessies met de leden en soms is er een gastspreker die veel weet over bijvoorbeeld groenblauwe oplossingen. Ik zorg er dan voor dat wat in de subgroepen wordt uitgediept, voor plenaire bespreking en meningsvorming naar de centrale focusgroep gaat. De toolbox [zie onder; red.] die we ontwikkelen voor corporaties is dus een levend document, waarin we thema’s in verband met hitte hebben benoemd en waaraan we continu nieuwe informatie toevoegen voor corporaties.”
 

‘Stapeling van eisen kan een onmogelijke opdracht opleveren voor woningcorporaties’

Verantwoordelijkheid bij wie?
De thema’s van de Hittegroep laten zien dat hitte een probleem is dat een integrale aanpak nodig heeft. Helmer: “Het onderwerp ‘hitte’ is interessant en ook lastig, omdat al die bestaande woningen nooit gebouwd zijn met klimaatverandering en extreme hitte als gegeven. Dus is de verantwoordelijkheid van de woningcorporaties in die zin beperkt, omdat het klimaatprobleem iets is dat we samen hebben veroorzaakt. Door de gesprekken binnen de Hittegroep en met de corporaties krijgen we steeds scherper in beeld wat een corporatie op zich kan nemen, maar ook waar de grens ligt. Als oplossing alleen naar vastgoed kijken, is niet voldoende. Het gaat ook niet alleen om de techniek in een woning. Het gedrag van mensen moet ook deel uitmaken van de oplossing. En ja, we hebben inmiddels als Hittegroep heel wat meters gemaakt. Nu wordt het ingewikkelder en komen de beleidsvragen.”
 
De ladder voor koeling:
 
  1. Houd rekening met de omgeving van gebouwen: water en groen geven verkoeling. Ook de schaduwwerking van bomen is van groot belang.
  2. Voorkom intreding van hitte. Dit betreft zowel bouwtechnische als installatietechnische voorzieningen. Te denken valt aan rekening houden met de oriëntatie van (spui) ventilatiemogelijkheden, de grootte en plaats van gevelopeningen (ramen, deuren) en mogelijke zonwerende voorzieningen (zoals zonwering, overstekken etc.).
  3. Verdrijven van warmte. Te denken valt aan het aanbrengen van voorzieningen die warmte kunnen afvoeren, zoals (nacht)ventilatie.
  4. Efficiënte koelvoorzieningen. Indien alsnog koelinstallaties nodig zijn, is het zaak dat deze energetisch efficiënt zijn en geen koelmiddelen bevatten die schadelijk zijn voor het klimaat.
 

Artikel Anne Uelderink – Met drie zie je meer dan alleen 

Artikel Anne Uelderink – Met drie zie je meer dan alleen 

Woningcorporaties hebben met grote maatschappelijke uitdagingen, zoals de woningnood en klimaatcrisis te maken. Deze uitdagingen vragen om expertise en innovatie op meerdere terreinen. Daarbij is het voor woningcorporaties actueel en urgent om nauwe samenwerkingen aan te gaan.

In onderstaande link vertelt Anne Uelderink over triple helix samenwerkingen, ook wel de samenwerkingsvorm tussen de overheid, kennisinstellingen en bedrijven genoemd. In het artikel wordt uitgelicht waarom er een meerwaarde voor woningcorporaties wordt gezien in deze vorm van samenwerking. Voorbeelden over een samenwerkingsverband van Brainport Development (in regio Zuidoost-Brabant en vanuit woningcorporatie Wonion (Ulft) zijn uitgewerkt.

Hitte

 

Vanuit de Groene Huisvesters Hittegroep presenteerde Tom Thomaes de Toolbox waarin de 16 samenwerkende corporaties hun aanpakken en acties delen. Madeleen Helmer van Klimaatverbond Nederland ging in op de thema’s zijn opgehaald. Zoals de vraag of een norm voor hitte in de bestaande woningbouw nodig is? En zo ja hoe ontwikkelen we die? 

Buitenzonwering is een van de belangrijkste maatregelen tegen hitte maar wordt nog zelden standaard toegepast. Hoe maken we effectief beleid op zonwering als hitte-oplossing? Wat zijn de verschillende opties? Wie betaalt dit? Hoe zorgen we er vervolgens voor dat bewoners zonwerende maatregelen juist gebruiken? Wie is verantwoordelijk voor het onderhoud? Lukas Nicolai deelde de ervaringen van Vidomes met zonwering.

Ventilatie (als het buiten koeler is dan binnen) kan technisch ondersteund worden, maar het gedrag van de bewoner speelt een belangrijke rol. Hoe informeer je bewoners over het belang van ventilatie en de juiste toepassing ervan? Het beeld is dat juist voor hitte kwetsbare huurders beperkter zijn in hun ventilatiemogelijkheden vanwege bijvoorbeeld angst voor insluipers en tocht. Hoe organiseer je de ondersteuning voor ventilatie voor deze huurders? Martin Vries (Ymere) deelt de aanpak om bewoners te helpen door ventilatie de woning af te koelen.

Renovatie is een belangrijk moment om hittewerende maatregelen als zonwering en in het bijzonder zonwerend glas toe te passen. Welke technische en financiële vragen zijn er?

Groenblauwe oplossingen zoals een koele (groene) plek in de buurt kan een aangename verblijfplaats zijn voor huurders tijdens hittegolven. Wat is er mogelijk voor de komende zomer en die daarna?

Wil jij actief worden in een van onze groepen rondom zonwering, ventilatie, renovatie of groenblauwe oplossingen, laat het ons weten!

In de middag bezochten wij Kerckebosch, een groene wijk van Woongoed Zeist. 

Gratis deelname dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en Samen Klimaatbestendig.

 

Nudging voor duurzaamheid

Tonny van de Ven, voorzitter Raad van Bestuur van Alwel ging in op de resultaten van haar thesis over de inzet van gedragswetenschappen om bewoners mee te nemen in de energietransitie. Graag gaan we het gesprek aan met de deelnemers vanuit de kennis die beschikbaar is. Hoever kan een corporatie gaan in gedragssturing? Wat is het spanningsveld tussen het corporatiebelang om plannen te realiseren en de individuele keuze van een bewoner? Wat levert nudging op? Hoe doe je dat? En hoe draag je eraan bij dat een bewoner ook daadwerkelijk kosten bespaart? 
 
Alwel probeert het bewoners makkelijker te maken om te kiezen voor energiebesparende maatregelen. Daarnaast helpt zij bij kostenbesparing. Anke Struijs, Alwel deelde haar ervaring met de Eerste Hulp bij Kosten, een bespaartool voor bewoners.
 

Meer info
Wil je verder meedenken op dit thema, we inventariseren via dit formulier animo voor een focusgroep ‘samenwerken met bewoners/ nudging’. Op 30 november kun je aansluiten bij de sessie van Groene Huisvesters ‘Bewonerscommunicatie duurzame warmtebron’.
In 2020 publiceerde Groene Huisvesters een bouwsteen ‘Prestatieafspraken bewustwording energiegedrag‘.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en RVO

Tuinen

 

Vanuit de Groene Huisvesters Tuinengroep presenteert Yoeri Nelis de Toolbox met mooie voorbeelden van het vergroenen van privétuinen van huurders. In de Tuinengroep werken 16 corporaties samen om hun aanpakken en acties op te halen en landelijk te delen. Marloes van der Stroom deelt de aanpak van De leeuw van Putten om via de huurovereenkomst afspraken te maken met huurders over groene tuinen. Eva van Groenigen, Ymere licht de aanpak ‘sociaal tuinieren’ toe. Erik ten Caat deelt de ‘voorbeeldtuinen van Domesta’

Groene Huisvesters is één van de partners in de Campagne Een groen Nederland begint in je eigen tuin. Wat deze campagne kan betekenen voor jouw huurders vertelt Mirko van Ingen van Samen Klimaatbestendig. Hij geeft een blik op de toekomst, want de Tuinengroep gaat in 2022 door met haar activiteiten. Wil jij deelnemen aan de Tuinengroep en helpen mooie aanpakken en tools te ontsluiten voor alle corporaties? Wil je leren van mooie aanpakken om tuinen van huurders te vergroenen, neem deel aan deze sessie. Neem jouw eigen huurdersorganisatie of partners mee naar deze sessie en leer van de praktijk.

In de middag brengen wij een bezoek aan de Floriade in Almere. Uiteraard volgen wij de coronaregels. Daarom ontvangen de deelnemers die zich hebben opgegeven voor de ochtendsessie in de week voorafgaand aan deze sessie informatie over het middagprogramma.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en Samen Klimaatbestendig.

Circulair Eigen Haard, Hoe dan?

 

Eigen Haard deelt de ervaring met bijna 4 jaar werken aan circulariteit. Ilse van Andel en Fred Springintveld gaan in op de geleerde lessen. Hoe is Eigen Haard gestart met pilots om circulair werken te integreren in de opgave? Hoe heeft zij de opgedane ervaring ingezet voor vervolgprojecten? Wat heb je nodig om circulaire stappen te maken? Het meenemen van collega’s richting circulair werken kost tijd, maar versnelt de implementatie. De ketenpartners zijn onmisbaar om meer circulair te werken. Hoe zorg je voor draagvlak? Hoe selecteer je partners in de bouw- en installatiebranche die meedenken en circulaire kansen helpen verzilveren. Wat betekent dit voor de uitvraag en de samenwerking?

Jurn de Winter, Portaal en Hester ten Zijthoff, Ymere brengen hun ervaring in met circulair werken. Vanuit Portaal is Jurn de Winter actief in meerder Buyersgroepen zoals de circulaire keuken, biobased materialen en het cv-pact. Vanuit Ymere is Hester ten Zijthoff projectleider van een circulaire renovatie van Bavodorp te Haarlem met 288 vooroorlogse woningen.

Benut de samenwerking met ketenpartners om meer circulair te werken. Neem jouw eigen partners mee naar deze sessie en leer van de praktijk.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en het Ministerie van BZK.

Klimaatrisico van vastgoed in beeld

De Alliantie ontwikkelde een eigen instrument om de klimaatrisico’s van het vastgoed in beeld te brengen met menukaarten met oplossingsrichtingen. Vesteda heeft SWECO ingeschakeld om dit risico inzichtelijk te maken. Jeroen Hollander, De Alliantie en Stephan de Bie, Vesteda gingen in gesprek over de ervaring met deze beide hulpmiddelen.

Wat is het belang van het benutten van de data uit bijvoorbeeld de Klimaateffect Atlas met stresstestkaarten, kaarten over wateroverlast en droogte voor het assetmanagement, strategische voorraadbeleid en MJOP’s. Hoe krijg je inzicht in het klimaatrisico voor jouw woningbezit? Wat kan een tool daarin betekenen? Hoe beïnvloedt inzicht in het klimaatrisico de investeringen in vastgoed?

 Jelmer van de Ridder en Martijn Steenstra (SWECO) behandelden verschillende stellingen met behulp van mentimeter. Zo voerden we een interactief gesprek met de aanwezige deelnemers over het inspelen op veranderende weersomstandigheden in investeringen in het vastgoed.

Deze sessie werd mede mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en Samen Klimaatbestendig.

Wijkwarmte Atlas

De Alliantie gaat in op de ervaring met wijkwarmte-atlas. De Alliantie ontwikkelde deze tool om de energietransitie richting CO2 neutraal in kaart te brengen. De wijkwarmte-atlas biedt overzichtelijke kaarten op wijkniveau gevoed met de data die van belang zijn voor de wijkgerichte keuze van de warmtebron van de toekomst. Het geeft inzicht in de huidige warmtebron, het temperatuur regime in de toekomst, de termijn waarop gestart kan worden met de transitie en de benodigde investeringen.

De tool helpt om vastgoed beslissingen te nemen waarvan je later geen spijt krijgt. Het toont de verschillende routes om te komen tot duurzaam verwarmde wijken. Daarnaast sluit het zo goed mogelijk aan bij de wijk, het type vastgoed en de lopende onderhouds- en verduurzamingsprogramma’s.

Leer van het inzicht om op wijkniveau de meest efficiënte keuze te maken voor een warmtebron en het pad om woningen CO2 neutraal te maken.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en RVO.

Nationale Conferentie Circulaire Economie 7 februari

Pamflet ‘Corporaties & Circulariteit’

Karo van Dongen (bestuurder Alwel en voorzitter Groene Huisvesters) en Paul Terwisscha (directeur-bestuurder van Volksbelang Helmond en lid van de peergroup circulariteit van de Groene Huisvesters) overhandigden het pamflet ‘Corporaties & Circulariteit’ aan Vincent Gruis (voorzitter van het Transitieteam Circulaire Bouweconomie) Op 7 februari tussen 11-12 uur tijdens de sessie ‘Circulaire woningbouw: noodzaak en kans’. Irma Thijssen van RVO leidde de sessie waarin de Groene Huisvesters ingingen op de initiatieven en ontwikkelingen bij corporaties op het terrein van circulariteit. 

Je kunt het maar een keer doen. Doe het dan goed!’
Woningcorporaties bezitten 2,3 miljoen woningen en staan aan de start van een enorme renovatie opgave en na-isolatie aanpak. Hiernaast loopt een groot nieuwbouwprogramma. Met circulaire verduurzaming en circulaire nieuwbouw kunnen de woningcorporaties bijdragen aan een circulaire economie en aan de klimaatdoelstellingen. ‘Je kunt het maar een keer doen. Doe het dan goed!’ Dat is het motto van de Groene Huisvesters en het Transitieteam Circulaire Bouweconomie.

Circulair bouwen neemt een vlucht. Ook Aedes, Neprom en IVBN zetten zich met het Lente Akkoord 2.0 in voor circulaire woningbouw. Houtbouw nam in 2021 al een enorme vlucht. Zie FSC Nederland met het HOME programma houtbouw, de Green Deal Houtbouw van de MRA, en de Citydeal Biobased bouwen. Ook grote bouwers kiezen voor circulair. Wat betekent dat voor jou?

In deze sessie krijg je een overzicht van deze ontwikkelingen, de uitdagingen en kansen. Er is ruimte voor gesprek met Transitieteam Circulaire Bouweconomie en De Groene Huisvesters.

Week van de Circulaire Economie Februari 2022

De Nationale Conferentie Circulaire Economie 2022 staat in het teken van ‘Allemaal Circulair!’ Een transitie naar een circulaire bouweconomie is een zoektocht, waarin we toewerken naar nieuwe manieren van ontwerpen, nieuwe strategieën en nieuwe businessmodellen. Met de focus op vastgoed transformeren in plaats van nieuw bouwen. Slimmer ontwerpen, remontabel bouwen, minder materiaal gebruiken, en andere materialen gebruiken, met een lage milieu-impact.

Meer over de Roadshow

Pamflet Circulaire corporaties

Warmtenet Den Haag

Haag Wonen deelt ervaringen met het aardwarmteproject in Den Haag. Anke de Jongh gaat in op de geleerde lessen van het project waarin Haag Wonen als één van de partners participeerde. Ingeborg Boon biedt een blik op de toekomst en toont hoe de ervaring uit het verleden doorwerkt in de toekomst. Rob van den Broeke, directeur-bestuurder Rijswijk Wonen neemt ons mee in de ontwikkeling van de Warmtelinq Zuid-Holland. De leerlessen klinken door in de afspraken rondom warmtenetten rond Den Haag waarbij hij, vanuit de adviescommissie Duurzaamheid Sociale Verhuurders Haaglanden is betrokken.

 

Deze belangrijke lessen rollen we graag uit over Nederland, zodat iedereen die werkt aan een warmtenet hiermee zijn voordeel mee kan doen. Deze sessie is ook interessant voor directeur-bestuurders. Neem jouw eigen partners mee naar deze sessie en leer van de praktijk.