Tag Archief: Klimaatadaptie

Duurzaamheidsakkoord en geveltuinen Den Bosch

Op woensdag 17 juni ontvingen we in Den Bosch weer de eerste groep deelnemers op het Stadhuis in Den Bosch. Heel bijzonder om in een groep van 20 mensen ervaringen uit te wisselen over de samenleving tussen corporaties, gemeenten en huurdersorganisaties over het duurzaamheidsakkoord.

Prestatieafspraken
Den Bosch heeft over meerdere jaren prestatieafspraken gemaakt (2018-2025) rondom vier thema’s: energie, circulair, klimaatadaptatie en biodiversiteit en de mens. Rob Bogaarts (directeur klant en samenwerking BrabantWonen) presenteerde met trots de resultaten die in de afgelopen 1,5 jaar zijn behaald door goede samenwerking tussen Brabantwonen, Zayaz, Mooiland, JOOSt, gemeente Den Bosch, Stedelijk Huurdersplatform ’s-Hertogenbosch. Waterschap AA en Maas en Enexis. Ze hebben forse stappen gemaakt in het energiezuiniger maken van woningen. Het afgelopen jaar hebben de corporaties in beeld gebracht welke materialen gebruiken en afvoeren bij nieuwbouw, renovatie en onderhoud. Dit helpt hen om meer circulair te werken, De bouwsteen Prestatieafspraak Databank bouwmaterialen vind je hier.

Ook rondom klimaatadaptie en biodiversiteit worden de eerste stappen gezet. Dit thema is nieuw voor de corporaties. Het maken van goede prestatieafspraken en een uitvoeringsprogramma helpen hierbij.
Rob: “De mens is het belangrijkste thema maar meteen ook het meest vaag. Bij klimaatadaptie gaat het om veilig en gezond wonen en om extreme buien, droogte en hitte op te vangen. Een groenere leefomgeving en meer biodiversiteit is waardevol voor mensen. Hiervoor is meer nodig dan enkele goedbedoelde pilots.”

Duurzaamheidsakkoord
Raoul Beckers (gemeente Den Bosch) lichtte de aanpak toe om vanuit het Duurzaamheidsakkoord te werken aan klimaatadaptie en biodiversiteit. Den Bosch heeft kaarten gemaakt voor het voeren van de risicodialoog met partners in de stad. De kaart met onder andere hittestress en risico op wateroverlast maakt concreet waar maatregelen nodig zijn. Het is mooi om te zien dat er ook in coronatijd enthousiast doorgewerkt wordt. Allerlei initiatieven in de stad stemmen hoopvol en geven energie aan de samenwerking. Raoul: “De tijd dat iedereen bij een probleem de vraag stelt: “Wat gaat de gemeente hieraan doen?” laten we graag achter ons. Elke partner vervult een eigen rol en levert een bijdrage aan de oplossing van een probleem. Zo bereiken we meer. We moeten blijven kijken of onze normen nog kloppen. De opnamecapaciteit voor water bijvoorbeeld is na een extreme bui gebaseerd op 70 mm. In Vlijmen nabij Den Bosch viel een bui van 140 mm. Dat kunnen we niet opvangen met natte voeten als gevolg. Kloppen de normen nog wel?”

Twan Tiebosch (waterschap Aa en Maas en Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie Zuid-Nederland) geeft aan dat een bui van 140 mm werkelijk extreem is en dat daarop niet wordt gedimensioneerd. Tegelijkertijd hebben we voor de derde zomer op rij te maken met droogte. Ook hittegolven komen steeds vaker voor en leiden tot problemen voor kwetsbare ouderen, waterkwaliteit van stadswateren en gezondheid. Extreme regenbuien bieden onvoldoende soelaas voor de droogte, omdat teveel aan water afstroomt en niet de kans krijgt om te infiltreren in de bodem. Het waterschap Aa en Maas doet er alles aan om water zo lang mogelijk vast te houden en te infiltreren. Dit waterschap werkt samen met de provincie en gemeenten mee aan de risico dialogen klimaatadaptatie. Graag betrekken zij ook de corporaties bij het inspelen op veranderende weersomstandigheden. Door samen te zoeken naar oplossingen bijvoorbeeld door de toepassing van blauwgroene daken op huurwoningen, kan de sponswerking in de stad groter worden en hittestress verminderen. Twan: “Betrek het waterschap bij de planvorming niet alleen in de nieuwbouw maar ook bij het onderhoud en de renovatie van woningen. Dit biedt kansen voor vergroening en het voorkomen van wateroverlast, droogte en hitte.”

Janny Baijens, (Zayaz) zorgde voor een inspirerend slotakkoord met het delen van het geveltuinen project. De gemeente en corporaties bieden 100 geveltuinen aan. De gemeente verwijdert de tegels en brengt goede tuinaarde aan. De corporatie helpt bewoners die een geveltuin willen. Janny: ‘Bewoners zien de waarde en krijgen complimenten van buren. Dan vraag je jezelf af waarom niet meer buren een geveltuin aanleggen. Die mensen zien op tegen het werk en zien niet hoe ze het voor elkaar krijgen. Door meer naast de bewoner te staan, is er meer mogelijk. Een ander keerpunt is om huurders die in een flat wonen en ook een geveltuin willen, ook te helpen.  Waar zijn de kansen bij dit complex om groen aan te brengen? Dit was nu niet mogelijk, maar bij het vervolgproject kunnen we nog meer werken vanuit de houding: ‘wat kan wel!’ Hoe krijg je meer bewoners mee? Dat is een mooie vraag voor een volgende sessie.

Marlou Boerbooms (Groene Huisvesters en Samen Klimaatbestendig) dankt iedereen: ‘In de ochtend was er een digitale sessie over dit onderwerp voor deelnemers die niet fysiek in Den Bosch konden zijn. Een digitaal overleg gaat goed, maar het is nog fijner om met elkaar het gesprek te kunnen voeren!’

De link naar Samen Klimaatbestendig, Corporatie pagina vind je hier.

Klimaatadaptatie: mooie voorbeelden van Havensteder en Rotterdam

Medewerkers van corporaties, gemeenten, waterschappen en het ministerie van BZK bogen zich tijdens excursie Klimaatadaptatieo op 14 februari over de vraag hoe we vandaag, maar ook morgen de voeten drooghouden en omgaan met hittestress. Door klimaatverandering hebben we te maken met extreme regenbuien maar ook met langere perioden van droogte en hitte. Havensteder en de gemeente Rotterdam deelden mooie voorbeelden tijdens een Wijksafari. In de werksessie onder leiding van John van der Knaap van Havensteder is de NEXT STEP besproken. Er is nog veel werk te verzetten om alle kansen te verzilveren om samen te werken aan Klimaatadaptie.

Arnoud Molenaar van de gemeente Rotterdam lichtte het Resilience programma toe waarbij Rotterdam één van de 100 internationale steden is die veerkracht als uitgangspunt neemt. Veerkracht en voorbereiding op transities zodat deze als kansen benut worden. Een meer klimaatbestendig Rotterdam levert kansen op een leefbare en groene stad. Resilience betekent ook werken aan een samenleving in balans, een duurzame haven met infrastructuur die klaar is voor de 21ste eeuw, een cyber en netwerk stad. Samenwerking in deze transities is niet alleen leuk maar ook uitdagend omdat er nieuwe vraagstukken opgelost moeten worden.

Johan Verlinde ging in op een Deltaplan Water Rotterdam. Hij schetste een groene stad met prachtige voorbeelden van regentuinen, waterpleinen, groene daken en gevels maar ook onzichtbare ondergrondse wateropvang. Zonnepanelen hebben een hogere opbrengst in combinatie met een groene dak, de combinatie met duurzame opwekking is positief. Bewoners worden betrokken op het Deltaplan en vergroening van de leefomgeving spreekt hen aan. Corporaties spelen een belangrijke rol en via participatie dragen ook de huurders bij.

In de Wijksafari liet Havensteder daarvan mooie voorbeelden zien in een viertal binnentuinen. Geert Ketelaars en Benjamin Dijkhuizen namen de groep mee naar tuinen die niet lager maar hoger liggen dan de omringende huizen waarvan sommigen souterrains hebben. De meeste binnentuinen grenzen aan huur- en koopwoningen en dat vraagt communicatie gericht op huurders en eigenaar-bewoners. Als er andere problemen spelen, willen bewoners deze eerste opgelost zien voordat zij meewerken. Ook op micro niveau moet de samenleving eerst in balans zijn. Actieve bewoners die zich willen inzetten voor een binnentuin helpen enorm om de kansen op maatregelen te verzilveren. Slimme regentonnen, waterdoorlatende betegeling, lagere delen die als overloop dienen, verbinding met afwatering helpen maar ook een betrokken Havensteder collega als Benjamin Dijkhuizen zijn essentieel.

De gemeente Rotterdam leidde de groep over het Het Benthem(water)plein, langs een regentuin met een grote slimme regenton. In de aanleg van de nieuwe pleinen worden er minder techniek toegepast en gebruik gemaakt van natuurlijk verloop van water waardoor de onderhoudskosten lager worden. Draagvlak onder bewoners is een belangrijk item.

John van der Knaap van Havensteder begeleidde de werksessie Next Step. Klimaatadaptatie is een manier van kijken die we nu nog niet eigen gemaakt hebben. Bij woningrenovatie kan door die nieuwe blik een aantal maatregelen geïntegreerd worden in het ontwerp. Wanneer maatregelen tot extra investeringen leiden dan is de vraag bij wie de rekening ligt. De discussie levert aanknopingspunten voor concrete vervolgacties op waarbij we met de stakeholders: gemeenten, waterschappen en ministerie oplossingen moeten vinden waardoor kansen op een leefbare en groene stad worden benut. Groene Huisvesters agenderen dit in het bestuurlijk overleg.

Groene Huisvesters richten zich op thema’s die bijdragen aan CO2 neutraal wonen zodat huurders comfortabel, gezond en betaalbaar kunnen wonen. Maatregelen zijn gericht op morgen om de opwarming van de aarde binnen de normen van 1,5 graad te houden zoals afgesproken in het Klimaatakkoord van Parijs. Bij Klimaatadaptatie gaat over  thema’s die vandaag spelen: hoe kunnen we extreme regenbuien opvangen, hoe gaan we om met meer droogte en hitte. Deze excursie leverde mooie voorbeelden en aanknopingspunten om de samenwerking te intensiveren en daarvoor is meer nodig dan goede intenties.