Hitte

Nederland Circulair in 2050 is een forse ambitie die het Rijk heeft gesteld. Wat betekent dit voor corporaties? Hoe hoog moet je de lat leggen om deze ambitie te bereiken? Om hier concreet antwoord op te geven is vanuit BZK en Cirkelstad het programma Samen Versnellen opgezet dat toewerkt naar het ondertekenen van het convenant: ‘Circulair bouwen: Het nieuwe normaal’ in 2023.

Het Nieuwe Normaal wordt bepaald door projecten te evalueren aan de hand van een evaluatietool. Deze tool is ontwikkeld door Copper8, Alba Concepts, Metabolic, TU Delft en Accez. De focus van de tool ligt op materialen, maar hierin zijn ook vragen opgenomen rondom de thema’s energie, water, sociale aspecten en management. De uitkomsten van de evaluaties worden vertaald naar een minimale score voor circulair bouwen ofwel ‘Het nieuwe normaal’ én ook een excellente score: ‘Het nieuwe normaal excellent’. Op dit moment is de 0.2-versie van ‘Het nieuwe normaal’ beschikbaar, in het voorjaar 2022 volgt versie 0.3. Circulair bouwen gaat uiteraard verder dan sturen op technische prestaties en vraagt ook aandacht voor een andere procesaanpak. De audit en het bijbehorende evaluatie gesprek bieden inzicht in leer- en verbeterpunten op projectniveau. Ook biedt het inzicht in versnellers en barrières op programmaniveau.

Wytze Kuijper, Cirkelstad, gaat in op ‘Het Nieuwe Normaal’ en hoe je als corporatie kan meedoen. Meer dan 15 corporaties hebben al een audit laten uitvoeren en 30 corporaties zijn vanuit de City Deal aangesloten bij ‘Het Nieuwe Normaal’ en leren van de evaluatie van hun project. Tessa Verhulst, Alba Concepts, deelt de inzichten die zijn opgedaan uit de audits en geeft een doorkijk naar hoe je aan de slag kunt met Het Nieuwe Normaal. 

Gerrolt Ooijman, directeur-bestuurder van Wonion en Paul Terwisscha, directeur-bestuurder van Volksbelang Helmond, gaan in gesprek waarom zij zich aansluiten in de Buyer Groep voor woningcorporaties en het Nieuwe Normaal begeleidt door het Kennisplatform Cirkelstad. Wat betekent dit voor hun organisatie? Hoe verzilver je kansen om meer circulair te werken? En wat levert samenwerken jou als organisatie op? Wat heb je nodig van collega’s en andere partners? Zij gaan in op laaghangend fruit en de stappen die zij zetten. 

Deze sessie is ook interessant voor directeur-bestuurders! Leer van de corporaties die werken vanuit ‘Het nieuwe normaal’. Neem jouw eigen (keten)partners naar deze sessie!

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en het Ministerie van BZK.

Hitte

 

Vanuit de Groene Huisvesters Hittegroep presenteert Tom Thomaes de Toolbox waarin de 16 samenwerkende corporaties hun aanpakken en acties delen. Madeleen Helmer van Klimaatverbond Nederland gaat in op de thema’s zijn opgehaald. Zoals de vraag of een norm voor hitte in de bestaande woningbouw nodig is? En zo ja hoe ontwikkelen we die? 

Buitenzonwering is een van de belangrijkste maatregelen tegen hitte maar wordt nog zelden standaard toegepast. Hoe maken we effectief beleid op zonwering als hitte-oplossing? Wat zijn de verschillende opties? Wie betaalt dit? Hoe zorgen we er vervolgens voor dat bewoners zonwerende maatregelen juist gebruiken? Wie is verantwoordelijk voor het onderhoud? Lukas Nicolai deelt de ervaringen van Vidomes met zonwering.

Ventilatie (als het buiten koeler is dan binnen) kan technisch ondersteund worden, maar het gedrag van de bewoner speelt een belangrijke rol. Hoe informeer je bewoners over het belang van ventilatie en de juiste toepassing ervan? Het beeld is dat juist voor hitte kwetsbare huurders beperkter zijn in hun ventilatiemogelijkheden vanwege bijvoorbeeld angst voor insluipers en tocht. Hoe organiseer je de ondersteuning voor ventilatie voor deze huurders? Martin Vries (Ymere) deelt de aanpak om bewoners te helpen door ventilatie de woning af te koelen.

Renovatie is een belangrijk moment om hittewerende maatregelen als zonwering en in het bijzonder zonwerend glas toe te passen. Welke technische en financiële vragen zijn er?

Groenblauwe oplossingen zoals een koele (groene) plek in de buurt kan een aangename verblijfplaats zijn voor huurders tijdens hittegolven. Wat is er mogelijk voor de komende zomer en die daarna?

Wil jij actief worden in een van onze groepen rondom zonwering, ventilatie, renovatie of groenblauwe oplossingen, laat het ons weten op 11 mei!

Neem jouw eigen partners zoals de gemeente of huurdersorganisatie mee naar deze sessie en leer van de praktijk!

In de middag bezoeken wij Kerckebosch, een groene wijk van Woongoed Zeist. Uiteraard volgen wij de Coronaregels. Daarom ontvangen de deelnemers die zich hebben opgegeven voor de ochtendsessie in de week voorafgaand aan deze sessie informatie over het middagprogramma.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en Samen Klimaatbestendig.

 

Nudging voor duurzaamheid

Tonny van de Ven, voorzitter Raad van Bestuur van Alwel ging in op de resultaten van haar thesis over de inzet van gedragswetenschappen om bewoners mee te nemen in de energietransitie. Graag gaan we het gesprek aan met de deelnemers vanuit de kennis die beschikbaar is. Hoever kan een corporatie gaan in gedragssturing? Wat is het spanningsveld tussen het corporatiebelang om plannen te realiseren en de individuele keuze van een bewoner? Wat levert nudging op? Hoe doe je dat? En hoe draag je eraan bij dat een bewoner ook daadwerkelijk kosten bespaart? 
 
Alwel probeert het bewoners makkelijker te maken om te kiezen voor energiebesparende maatregelen. Daarnaast helpt zij bij kostenbesparing. Anke Struijs, Alwel deelde haar ervaring met de Eerste Hulp bij Kosten, een bespaartool voor bewoners.
 

Meer info
Wil je verder meedenken op dit thema, we inventariseren via dit formulier animo voor een focusgroep ‘samenwerken met bewoners/ nudging’. Op 30 november kun je aansluiten bij de sessie van Groene Huisvesters ‘Bewonerscommunicatie duurzame warmtebron’.
In 2020 publiceerde Groene Huisvesters een bouwsteen ‘Prestatieafspraken bewustwording energiegedrag‘.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en RVO

Tuinen

 

Vanuit de Groene Huisvesters Tuinengroep presenteert Yoeri Nelis de Toolbox met mooie voorbeelden van het vergroenen van privétuinen van huurders. In de Tuinengroep werken 16 corporaties samen om hun aanpakken en acties op te halen en landelijk te delen. Marloes van der Stroom deelt de aanpak van De leeuw van Putten om via de huurovereenkomst afspraken te maken met huurders over groene tuinen. Eva van Groenigen, Ymere licht de aanpak ‘sociaal tuinieren’ toe. Erik ten Caat deelt de ‘voorbeeldtuinen van Domesta’

Groene Huisvesters is één van de partners in de Campagne Een groen Nederland begint in je eigen tuin. Wat deze campagne kan betekenen voor jouw huurders vertelt Mirko van Ingen van Samen Klimaatbestendig. Hij geeft een blik op de toekomst, want de Tuinengroep gaat in 2022 door met haar activiteiten. Wil jij deelnemen aan de Tuinengroep en helpen mooie aanpakken en tools te ontsluiten voor alle corporaties? Wil je leren van mooie aanpakken om tuinen van huurders te vergroenen, neem deel aan deze sessie. Neem jouw eigen huurdersorganisatie of partners mee naar deze sessie en leer van de praktijk.

In de middag brengen wij een bezoek aan de Floriade in Almere. Uiteraard volgen wij de coronaregels. Daarom ontvangen de deelnemers die zich hebben opgegeven voor de ochtendsessie in de week voorafgaand aan deze sessie informatie over het middagprogramma.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en Samen Klimaatbestendig.

Circulair Eigen Haard, Hoe dan?

 

Eigen Haard deelt de ervaring met bijna 4 jaar werken aan circulariteit. Ilse van Andel en Fred Springintveld gaan in op de geleerde lessen. Hoe is Eigen Haard gestart met pilots om circulair werken te integreren in de opgave? Hoe heeft zij de opgedane ervaring ingezet voor vervolgprojecten? Wat heb je nodig om circulaire stappen te maken? Het meenemen van collega’s richting circulair werken kost tijd, maar versnelt de implementatie. De ketenpartners zijn onmisbaar om meer circulair te werken. Hoe zorg je voor draagvlak? Hoe selecteer je partners in de bouw- en installatiebranche die meedenken en circulaire kansen helpen verzilveren. Wat betekent dit voor de uitvraag en de samenwerking?

Jurn de Winter, Portaal en Hester ten Zijthoff, Ymere brengen hun ervaring in met circulair werken. Vanuit Portaal is Jurn de Winter actief in meerder Buyersgroepen zoals de circulaire keuken, biobased materialen en het cv-pact. Vanuit Ymere is Hester ten Zijthoff projectleider van een circulaire renovatie van Bavodorp te Haarlem met 288 vooroorlogse woningen.

Benut de samenwerking met ketenpartners om meer circulair te werken. Neem jouw eigen partners mee naar deze sessie en leer van de praktijk.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en het Ministerie van BZK.

Klimaatrisico van vastgoed in beeld

De Alliantie ontwikkelde een eigen instrument om de klimaatrisico’s van het vastgoed in beeld te brengen met menukaarten met oplossingsrichtingen. Vesteda heeft SWECO ingeschakeld om dit risico inzichtelijk te maken. Jeroen Hollander, De Alliantie en Stephan de Bie, Vesteda gingen in gesprek over de ervaring met deze beide hulpmiddelen.

Wat is het belang van het benutten van de data uit bijvoorbeeld de Klimaateffect Atlas met stresstestkaarten, kaarten over wateroverlast en droogte voor het assetmanagement, strategische voorraadbeleid en MJOP’s. Hoe krijg je inzicht in het klimaatrisico voor jouw woningbezit? Wat kan een tool daarin betekenen? Hoe beïnvloedt inzicht in het klimaatrisico de investeringen in vastgoed?

 Jelmer van de Ridder en Martijn Steenstra (SWECO) behandelden verschillende stellingen met behulp van mentimeter. Zo voerden we een interactief gesprek met de aanwezige deelnemers over het inspelen op veranderende weersomstandigheden in investeringen in het vastgoed.

Deze sessie werd mede mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en Samen Klimaatbestendig.

Wijkwarmte Atlas

De Alliantie gaat in op de ervaring met wijkwarmte-atlas. De Alliantie ontwikkelde deze tool om de energietransitie richting CO2 neutraal in kaart te brengen. De wijkwarmte-atlas biedt overzichtelijke kaarten op wijkniveau gevoed met de data die van belang zijn voor de wijkgerichte keuze van de warmtebron van de toekomst. Het geeft inzicht in de huidige warmtebron, het temperatuur regime in de toekomst, de termijn waarop gestart kan worden met de transitie en de benodigde investeringen.

De tool helpt om vastgoed beslissingen te nemen waarvan je later geen spijt krijgt. Het toont de verschillende routes om te komen tot duurzaam verwarmde wijken. Daarnaast sluit het zo goed mogelijk aan bij de wijk, het type vastgoed en de lopende onderhouds- en verduurzamingsprogramma’s.

Leer van het inzicht om op wijkniveau de meest efficiënte keuze te maken voor een warmtebron en het pad om woningen CO2 neutraal te maken.

Gratis dankzij een bijdrage van Aedes, Groene Huisvesters en RVO.

Nationale Conferentie Circulaire Economie 7 februari

Pamflet ‘Corporaties & Circulariteit’

Karo van Dongen (bestuurder Alwel en voorzitter Groene Huisvesters) en Paul Terwisscha (directeur-bestuurder van Volksbelang Helmond en lid van de peergroup circulariteit van de Groene Huisvesters) overhandigden het pamflet ‘Corporaties & Circulariteit’ aan Vincent Gruis (voorzitter van het Transitieteam Circulaire Bouweconomie) Op 7 februari tussen 11-12 uur tijdens de sessie ‘Circulaire woningbouw: noodzaak en kans’. Irma Thijssen van RVO leidde de sessie waarin de Groene Huisvesters ingingen op de initiatieven en ontwikkelingen bij corporaties op het terrein van circulariteit. 

Je kunt het maar een keer doen. Doe het dan goed!’
Woningcorporaties bezitten 2,3 miljoen woningen en staan aan de start van een enorme renovatie opgave en na-isolatie aanpak. Hiernaast loopt een groot nieuwbouwprogramma. Met circulaire verduurzaming en circulaire nieuwbouw kunnen de woningcorporaties bijdragen aan een circulaire economie en aan de klimaatdoelstellingen. ‘Je kunt het maar een keer doen. Doe het dan goed!’ Dat is het motto van de Groene Huisvesters en het Transitieteam Circulaire Bouweconomie.

Circulair bouwen neemt een vlucht. Ook Aedes, Neprom en IVBN zetten zich met het Lente Akkoord 2.0 in voor circulaire woningbouw. Houtbouw nam in 2021 al een enorme vlucht. Zie FSC Nederland met het HOME programma houtbouw, de Green Deal Houtbouw van de MRA, en de Citydeal Biobased bouwen. Ook grote bouwers kiezen voor circulair. Wat betekent dat voor jou?

In deze sessie krijg je een overzicht van deze ontwikkelingen, de uitdagingen en kansen. Er is ruimte voor gesprek met Transitieteam Circulaire Bouweconomie en De Groene Huisvesters.

Week van de Circulaire Economie Februari 2022

De Nationale Conferentie Circulaire Economie 2022 staat in het teken van ‘Allemaal Circulair!’ Een transitie naar een circulaire bouweconomie is een zoektocht, waarin we toewerken naar nieuwe manieren van ontwerpen, nieuwe strategieën en nieuwe businessmodellen. Met de focus op vastgoed transformeren in plaats van nieuw bouwen. Slimmer ontwerpen, remontabel bouwen, minder materiaal gebruiken, en andere materialen gebruiken, met een lage milieu-impact.

Meer over de Roadshow

Pamflet Circulaire corporaties

Warmtenet Den Haag

Haag Wonen deelt ervaringen met het aardwarmteproject in Den Haag. Anke de Jongh gaat in op de geleerde lessen van het project waarin Haag Wonen als één van de partners participeerde. Ingeborg Boon biedt een blik op de toekomst en toont hoe de ervaring uit het verleden doorwerkt in de toekomst. Rob van den Broeke, directeur-bestuurder Rijswijk Wonen neemt ons mee in de ontwikkeling van de Warmtelinq Zuid-Holland. De leerlessen klinken door in de afspraken rondom warmtenetten rond Den Haag waarbij hij, vanuit de adviescommissie Duurzaamheid Sociale Verhuurders Haaglanden is betrokken.

 

Deze belangrijke lessen rollen we graag uit over Nederland, zodat iedereen die werkt aan een warmtenet hiermee zijn voordeel mee kan doen. Deze sessie is ook interessant voor directeur-bestuurders. Neem jouw eigen partners mee naar deze sessie en leer van de praktijk.

Hoge Houtbouw

Houtbouw is ook mogelijk voor hoogbouw. Een aantal corporaties deelt ervaring met het proces om te komen tot hoge hoogbouw van ontwerp, concept tot uitvoering. Armand Cieters, woonstichting ‘thuis en Hans van Houtum, NBArchitecten gaan in gesprek over het door ‘thuis ontwikkelde hoge hoogbouwproject. Het gaat om 56 circulaire sociale huurwoningen in Ambachtslaan-Sterrenlaan te Veldhoven. Robbert Groeneveld, Woonstad Rotterdam presenteert de ontwikkeling van Valckensteyn.

Er zijn steeds meer houtbouwconcepten. In het Inspiratieboek Houtbouw staan mooie houtbouw projecten die door corporaties zijn gebouwd. Maarten Georgius, Aedes gaat in op de het Lente-akkoord 2.0 Circulair Industrieel Bouwen en de ontwikkelingen rondom houtbouw. Mark Kemna en Michelle Stede, FsC, werven voor een gratis 2-daagse cursus bouwen met hout voor woningcorporaties. 

Thomas Wellink en Joep van de Weijer, werkzaam bij RVO, delen vanuit de Buyer Group Circulaire nieuwbouwwoning hoe corporaties circulaire ambities kunnen realiseren in de uitvraag.