Hitte Hogerop

Klimaatverandering leidt tot meer hittegolven, vaker extreme neerslag, en meer droogte perioden. Als steden zich hier niet op voorbereiden, heeft dit invloed op de gezondheid van mensen, leefbaarheid van buurten, comfort in woningen en gebouwen, op de arbeidsproductiviteit, en leidt dit tot economische schade.  (VERWIJZING FACTSHEET TNO) . Het KNMI en Wageningen University & Research (WUR) voorspelden enkele jaren geleden al dat iedereen in de stedelijke gebieden in Nederland rekening zal moeten houden met een toename van het aantal dagen en nachten dat hittestress optreedt. Zij toonden ook aan dat door de bouw van extra woningen het effect van hittestress verder zal toenemen.

Meer klachten

Het aantal klachten over te veel warmte binnen woningen neemt toe, constateren verschillende corporaties. Vooral ’s nachts ondervinden mensen hinder, zo erg zelfs dat sommige mensen elders slapen. Klachten over te warme woningen, gebrek aan ventilatiemogelijkheden en aanvragen voor een airco of zonwering zijn allemaal te relateren aan hittestress.

Aanpak
Ymere hanteert voor hitte gerelateerde klachten de volgende aanpak:
Een klacht komt binnen bij de corporatie, de huurder ontvangt een brief met een ontvangstbevestiging van de klacht aangevuld met  adviezen wat zij zelf kunnen ondernemen tegen een opwarmende woning. Als deze klachten ondanks aangepast handelen aanhouden worden er metingen verricht om warmteproblemen vast te stellen en een aanpak te bepalen.

Adviezen voor corporaties:

  • Ga aan de slag met hitteklachten, laat huurders weten dat je de klacht serieus neemt

  • Ga in eerste instantie het gesprek aan op gedragsniveau, wellicht kunnen acties als gordijnen dicht en in koele periodes ventileren al een groot verschil maken

  • Onderzoek bij aanhoudende problemen waar de hitteproblematiek vandaan komt en wat de mate van ernst van de problematiek is. 

  • Kijk naar mogelijkheden op gebied van groen. Stel op basis van bovenstaande een strategie vast om met soortgelijke problemen om te gaan. 

  • De Wooncommissie heeft een overzichtelijke pagina gericht op hitte problematiek voor huurders.

Denk bij nieuwe woningcomplexen goed na  over de situering van woningen. “Vaak wordt gedacht dat de zuidkant problemen geeft, maar het zijn vooral grote ramen op het oosten en westen die voor oververhitting zorgen.” Ook zou volgens hem beter moeten worden nagedacht over woningplattegronden. “Heel warme slaapkamers vormen een  gezondheidsrisico. Het is beter woningen zodanig vorm te geven, dat niet de slaapkamers, maar de woonkamer zich op de warmste plek bevindt.”  

Vanaf januari 2021 geldt dat nieuwbouw moet voldoen aan de norm voor bijna energieneutrale gebouwen (BENG). Vanaf die datum geldt ook een speciale norm voor temperatuuroverschrijding (TOjuli). “Strengere bouwregelgeving kan helpen om klachten over te veel warmte te verminderen. BENG-woningen kunnen worden uitgerust met een warmtepomp. Een dergelijke installatie kan verwarmen, maar ook koelen en daarmee valt het comfort van de bewoners te vergroten.”

Ons recht kent geen wettelijke getalsmatige norm voor maximale binnentemperaturen in woningen. Als een woning verhuurd is mét verwarming, dan mag een huurder voldoende warmteafgifte verwachten in één of meer vertrekken, opdat zo’n vertrek gebruikt kan worden voor het doel van de bestemming (bijvoorbeeld 20°C voor een woonkamer, conform de norm DIN 4701). Minimaal dient de temperatuur te worden gehaald die is berekend bij het aanbrengen van de installatie, aldus de huurcommissie in haar handleiding ‘Gebrekenboek Huurcommissie’, versie juni 2017.

In de Nederlandse wet is alleen het recht op warmte vastgelegd, maar niet het recht op koelte. De verhuurder is bij wet dus niet verplicht om iets te doen. Een verhuurder die niet meewerkt, zal overtuigd moeten worden.

Huurders kunnen overwegen om zelf buitenzonwering aan te brengen. Dit heet een Zelf Aangebrachte Voorziening (ZAV). Zij dienen hiervoor wel toestemming van de verhuurder te krijgen. De kosten zijn voor rekening van de huurder. En moet voldoen aan de Bouwregelgeving voor zonwering

Hitte als gebrek

Als hitte in de woning een ‘gebrek’ is, dan is de verhuurder verplicht hier iets aan te doen. Er is een aantal methoden om na te gaan of de hitte in je woning een gebrek is. De eenvoudigste methode is de TemperatuurOverschrijding(TO)-methode. De TO-methode gaat ervan uit dat hitte in huis een gebrek is als de binnentemperatuur meer dan 300 uur per jaar boven de 26,5 graden Celsius komt terwijl de buitentemperatuur minstens 6 graden lager is. Huurders houden een logboek bij, bijvoorbeeld een schrift, waarin de datum, tijd en temperatuur in huis genoteerd worden. De gegevens van de buitentemperatuur gaan via de website van het KNMI. Kies het weerstation dat het dichtst bij jouw huis ligt.

Huurcommissie of de rechter

Lukt het niet om de verhuurder tot actie te brengen, dan kan een huurder van een sociale huurwoning de Huurcommissie inschakelen. In de vrije sector, kunnen huurders terecht bij de kantonrechter. De Huurcommissie en de rechter accepteren de TO-methode als meetmethode voor oververhitting. De Huurcommissie en de rechter hebben in de afgelopen jaren enkele keren huurders in het gelijk gesteld dat de temperatuur in de woning te hoog opliep en de verhuurder hier iets aan moest doen. Als de Huurcommissie de huurder in het gelijk stelt en de hitte als een gebrek aanmerkt, dan krijgt de huurder een huurverlaging totdat het gebrek door de verhuurder is verholpen. De Huurcommissie heeft in 2018 een huurder in het gelijk gesteld

Wat kan de huurdersorganisatie doen?

Huurdersorganisaties kunnen namens de huurders oververhitting en hittestress bespreekbaar maken in hun gesprekken met de verhuurder en de gemeente. In de prestatieafspraken kunnen oververhitting en vergroening van de woonomgeving als onderwerpen op de agenda worden gezet. Er zijn verschillende voorbeelden van succesvolle projecten op dit gebied.