Archief per Maand: juli 2020

Excursie Hittestress naar Nijmegen geslaagd!

Op 8 juli organiseerde Groene Huisvesters de excursie Corporaties en klimaatadaptatie: Hittestress naar Nijmegen. In de ochtend nam een groep deel aan een digitaal spreekuur waarin Madeleen Helmer (Klimaatverbond Nederland en Samen Klimaatbestendig) een eerste protocol Hittestress voor corporaties deelde. Hierin staat hoe zij kunnen omgaan met hittestress. De deelnemers vanuit alle delen van het land gaven aan dat zij steeds vaker klachten krijgen van bewoners tijdens een hittegolf. Madeleen presenteerde de eerste enquete resultaten van 158 corporaties die een tiental vragen over hitte hebben beantwoord. De enquete is uitgezet door Aedes onder de deelnemers van de reeks van zes excursies ‘Corporaties en klimaatadaptatie’ die Groene Huisvesters dit jaar organiseert. Zo’n 170 corporatie experts vulden de enquete in en resultaten bevestigen het beeld dat deelnemers in het spreekuur deelden. Bij de helft van de huurders is hitte een thema en 60% van de corporaties heeft klachten van huurders ontvangen. De corporatie geeft doorgaans advies aan de huurder over wat de huurder zelf kan doen zoals water drinken en zonwering aanschaffen. De klachten leiden nog niet tot een structurele hitteaanpak door de woningcorporatie. Meer dan 30 respondenten gaven voorstellen voor het vervolg. Er is grote behoefte aan meer kennis. Ook in het spreekuur blijkt dat corporaties graag informatie willen delen. Zo stelt WBO Wonen op dit moment een flyer op voor bewoners ‘wat te doen bij hitte’. Deze flyer zal Groene Huisvesters hier delen. Brabant Wonen bracht dit filmpje in dat zij bewoners sturen die klachten hebben.

 

In de middag kwam een groepje van bijna dertig deelnemers bijeen voor de excursie in Nijmegen. Ingrid Links (GGD Gelderland-Zuid) ging in op hitte en gezondheid. Wat is hittestress en wie zijn kwetsbaar voor de gezondheidseffecten van hitte? Door de samenwerking met woningcorporaties kan de GGD meer mensen bereiken met de boodschap hoe bewoners kunnen handelen bij een hittegolf. Ook de corporaties hebben voordeel bij samenwerken. De GGD heeft kennis over de gezondheidseffecten en kan ook meedenken over hoe het opwarmen van woningen kan worden voorkomen. Ilse Kemper (stagiaire van GGD Gelderland-Zuid) ging in op de resultaten van haar onderzoek Hittepreventie en gezonde verduurzaming van vijf senioren woonzorg gebouwen van Talis. Zij interviewde alle belanghebbenden van vijf senioren woonzorg gebouwen van Talis en zette de maatregelen op een rij. Ilse: ‘Rond de gebouwen is veel buitenruimte die nog weinig wordt benut. Het inwisselen van tegels voor planten en bomen en het plaatsen van bankjes, er is zoveel nog mogelijk om de leefomgeving van senioren gezonder in te richten’.

Madeleen Helmer (Klimaatverbond) deed een oproep aan corporaties om de jaarcyclus van hitte te benutten. ‘Maak in het voorjaar een plan, voer dat uit in de zomer en stel dat bij in de winter. Benut de kennis en activiteiten van organisaties zoals Het Nederlandse Rode Kruis en locale partners zoals de GGD en gemeente om samen dit plan uit te voeren. Zet gezamenlijke inkoop van zonwering op, dat wordt een basis voorziening die van groot belang is om zon te weren. Maar investeer ook in goede ventilatie en zoek naar een optimum bij woningisolatie.’

Ton Verhoeven (gemeente Nijmegen) toonde alle kaarten die Nijmegen heeft op het gebied van klimaatadaptatie. ‘Door deze kennis via kaarten te delen, wordt het nemen van maatregelen goed onderbouwd. Zo heeft Nijmegen een ‘groennormkaart’ gemaakt. Vanuit dit inzicht bouwde Nijmegen tien pleinen om naar parken van meer dan 5000 m2. De WHO-richtlijn, dat elke bewoner binnen 300 meter afstand van diens huis tenminste 5000 m2 gemeenschappelijk groen heeft, helpt hierbij.’ Wil je meer weten over de Nijmeegse aanpak? Klik op onderstaande illustratie.

Corporaties en Klimaatadaptatie: Hittestress

Marjolein Meijer (Talis) sloot de presentaties af. Marjolein: ‘Klimaatadaptatie is één van de vijf pijlers van ons duurzaamheidsbeleid. Dat duurzaamheidsbeleid raakt meteen aan de woonsituatie van onze huurders. Onze kerntaak is dat onze huurders goed en betaalbaar wonen, in fijne wijken. Nu we in Nederland steeds vaker de negatieve effecten van klimaatverandering ervaren, zoals hitte en wateroverlast, komen er ook nieuwe woonuitdagingen op ons af. Huurders en Talis ondervinden de nadelige gevolgen als we ons niet aanpassen aan het veranderde weer. Maar die uitdagingen zijn complex en vragen veel samenwerking. Daarom is het ook zo goed, dat we dit soort sessies organiseren met verschillende partijen aan tafel: we kunnen dit niet alleen. Het vraagt betrokkenheid van veel verschillende partijen, investeringen en een lange termijn perspectief dat heel anders is dan we gewend zijn.’

‘De Hofjesbuurt bloeit op!’

We bezochten de Hofjesbuurt. De gemeente Nijmegen en woningcorporatie Talis werken hier samen aan het verbeteren van de buurt. Talis renoveerde 192 portiek- en 87 eengezinswoningen tot moderne woningen die weer 50 jaar mee kunnen. De balkons zijn vergroot, de woningen hebben een nieuwe keuken, vernieuwde badkamer, verbeterde ventilatie en de schil van de woning (vloer, dak, gevel en glas) is geïsoleerd. Er is triple glas toegepast. Op de daken liggen 1.380 zonnepanelen. Er is een zonneboiler geïnstalleerd in de eengezinswoningen. De investering was gemiddeld €51.000,- . De bewoners besparen op woonlasten door een lagere energierekening. De woningen hebben nu een label A+. De portiekwoningen kregen 32 nieuwe toegangsportalen. Het hekwerk van balkons en schuttingen zijn vernieuwd. De buurt is typische jaren 50 met negen hofjes. De gemeente vernieuwde de riolering en bestrating. In 2020 is een tuinplan uitgevoerd met veel groen in de omgeving rond de woningen. De hemelwaterafvoer van de appartementen is losgekoppeld van de riolering. Het water wordt via de straat afgevoerd naar gloeiende groene greppels ofwel wadi’s.  Zo komt er minder water in het riool en komt het ten goede aan het groen. Het is mooi om te beleven hoe projectleider Clemens Nolten en projectmanager Hillina Nijkamp trots zijn op dit prachtige voorbeeld.

Marlou Boerbooms dankt Talis, de gemeente Nijmegen, GGD Gelderland-Zuid en het Klimaatverbond voor deze inspiratie. Lennart Zwijsen (Mooiland) dank voor de foto’s verwerkt in onderstaande impressie. Samen Klimaatbestendig dank voor het mogelijk maken van deze excursie. 

Koken op inductie: bewoners zijn enthousiast

Op 1 juli in de Groene Huisvesters sessie ‘Koken op inductie’ bogen ruim 30 corporatie experts zich over de aanpak om over te stappen van koken op gas naar inductie. Marlou Boerbooms heette iedereen welkom. Rob van den Bogaard (Alwel) ging in op het technische deel met de aanpassingen in de woning om koken zonder aardgas mogelijk te maken. Woningcorporatie Alwel geeft bewoners de keuze of en wanneer zij willen overstappen naar koken op inductie. De bewoner kan hiertoe een verzoek indienen. Via een flyer informeert de corporatie de bewoner.

Woningen die vrijkomen voor verhuur, de zogenaamde mutatiewoningen worden meteen gereed gemaakt voor koken op inductie. De corporatie dient bij het netwerkbedrijf Enexis een aanvraag in om de capaciteit van de aansluiting van de woning te verhogen. Standaard hebben de meeste woningen een 2×25 Ampère aansluiting ook wel een 2-fasenaansluiting genoemd. Bij elektrisch koken leidt meer vermogen of capaciteit tot meer kookcomfort. Enexis wordt gevraagd 3×25 Ampère ofwel een 3-fasenaansluiting te maken. Zij moet hiervoor een 3-fasenmeter plaatsen. Soms moet het netwerkbedrijf de hoofdzekering vervangen. Is de huidige kabel in de straat onvoldoende zwaar, dan moet het netwerkbedrijf ook de kabel in de grond vernieuwen. Dit kost tijd. Om voortgang te houden, past Alwel de meterkast en leidingen in de woningen aan. Het netwerkbedrijf kan later de 3-fasenaansluiting installeren. Alwel neemt de kosten voor haar rekening van het aanpassen van de meterkast en de leiding naar de keuken. Wanneer de woning al op een warmtenet is aangesloten dan verwijdert het netwerkbedrijf de gasleiding en gasmeter. Wanneer de woning aardgasvrij wordt dan vervallen de kosten voor vastrecht van het gas. Dat maakt het aantrekkelijker. Het netwerkbedrijf rekent standaardkosten voor deze werkzaamheden. Bij eengezinswoningen is dat € 752,55 inclusief BTW en bij hoogbouw € 217,26 per aansluiting. Voor het verhogen van een 2- naar een 3-fasenaansluiting rekent zij € 260,14 inclusief BTW. In deze gevallen maakt Alwel gebruik van de Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen (SAH). Onderhandeling met het netwerkbedrijf heeft in voor de flats in Moerwijk een forse besparing op de verwijderingskosten opgeleverd. Gemiddeld kost het overzetten zo’n 800 euro incl. BTW per woning. Ook deze kosten komen voor rekening van Alwel. Tips van Rob van den Bogaard aan de deelnemers: ‘Ga vroegtijdig in gesprek met het netwerkbedrijf. Honoreer die bewoners die willen overstappen, maar zorg ervoor dat zij niet te lang moeten wachten op de overstap. Daarvoor heb je het netwerkbedrijf nodig maar wij brengen de woning al vooraf gereed zodat het werk van het netwerkbedrijf daarop naadloos aansluit. Het mutatie moment benutten is ook aan aanrader, zo kan je de woning aanpassen wanneer deze leeg is’.

Perry van Happen (WonenBreburg)ging in op de beleidskeuzen en de samenwerking met bewoners: ‘Bewoners die elektrisch koken, zetten een stap naar CO2-neutraal wonen. Het is een maatregel waarvan je geen spijt krijgt. Wat de warmtebron van de toekomst ook wordt, elektrisch koken is altijd onderdeel van aardgasvrij of CO2-neutraal wonen. De werkzaamheden zijn op elk moment, individueel of planmatig, uit te voeren. Elektrisch koken kan op verzoek van de bewoner, bij mutatie wanneer een woning wisselt van huurder, maar ook in combinatie met onderhoud en renovatie. Een corporatie kan hierin keuzen maken. Koken op inductie is voor bewoners gezonder, omdat er minder verbrandingsgassen vrijkomen. Het is veiliger, omdat bewoners minder risico lopen op brandwonden.Voor het meekrijgen van de bewoners, werken Wonen Breburg en Alwel samen met bewoners. Het helpt om in de wijk huurders met ervaring als contactpersonen in te zetten. Zo zijn er bij appartementen contactpersonen per etage. Bewoners zijn enthousiast over de overstap, ook ouderen vinden het een meer veilige en comfortabele manier van koken. Perry: ‘Als corporatie zijn wij er voor bewoners met een kleine portemon­nee. Een lagere energiere­kening draagt bij aan betaalbare woonlasten. WonenBreburg heeft duizenden woningen die verwarmd worden via het warmtenet vanuit de Amercentrale. De meeste bewoners koken echter nog steeds op aardgas. Door over te stappen op elektrisch koken, kunnen deze woningen van het aardgas af. Het voordeel voor de bewoner is dat deze niet langer vastrecht betaalt voor aardgas. Hier gaat verduurzamen en lagere woonlasten hand in hand. De corporatie kan gebruikmaken van de subsidie Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen. Het helpt corporaties om de duurzaamheidsdoelen sneller te halen.’ Tips van Perry van Happen: ‘Heb aandacht voor wat de bewoners willen. Zo organiseerden wij kookworkshops met Liesbeth Faglia die veel ervaring heeft ook doelgroepen met een niet Nederlandse achtergrond. Door samen te koken, kan je laten zien dat inductie prima werkt.’

Marlou Boerbooms sluit af door iedereen veel succes te wensen: ‘Werk met corporaties samen per netwerkbedrijf. Dat loont en je leert van elkaar.’

De Bouwsteen energiebesparing in prestatieafspraken: Koken op inductie vind je hier.