Nieuws

Groene Huisvesters naar Brussel

Op 19 en 20 maart brachten de bestuurders van Groene Huisvesters een werkbezoek aan Brussel onder de bezielende leiding van Karo van Dongen als voorzitter. De regelgeving over energietransitie, energieprestatie en de kansen die er liggen om Europese subsidies en fondsen te benutten stonden op de agenda. Barbara Steenbergen van de International Union Tenants en Sorcha Edwards van Housing Europe gingen in gesprek met de bestuurders. Inspirerende voorbeelden uit Europese landen nemen we graag mee naar Nederland om hier in onze eigen corporatie praktijk toe te passen.

Karo van Dongen (Groene Huisvesters): “Verduurzaming moet (weer) saai worden.”

Wat bedoelen we precies met energieneutraal? Op 28 maart gaan we daar onder meer met Groene Huisvesters, de gemeente Utrecht, Lefier, Arcadis én jou over in gesprek. Op deze dag organiseert CorporatieNL een Vastgoed Event waarbij keuzes in verduurzaming centraal staan.

Vandaag stellen we een lid van het discussiepanel, Karo van Dongen, voorzitter van de Groene Huisvesters, aan je voor. Hoe denkt hij over het thema ‘Wat bedoelen we precies met energieneutraal’? Dat ga je natuurlijk horen op het Vastgoed Event, maar vandaag lichten we al een tipje van de sluier op en deelt hij zijn tips.

Karo van Dongen is lid van de Raad van Bestuur van Alwel, een woningcorporatie met ongeveer 26.000 woningen en overige verhuurbare eenheden. Alwel is vooral actief in Breda, Etten-Leur en Roosendaal.

Daarnaast is hij voorzitter van de Groene Huisvesters, een bestuurdersplatform van het Ministerie van Binnenlandse zaken, Aedes, Woonbond, VNG en een twintigtal woningcorporaties. Dit platform investeert al geruime tijd in het versnellen van de verduurzaming bij woningcorporaties. Dit doen zij door middel van het geven van praktische input voor wet- en regelgeving, informatie-uitwisseling, kennisdeling en samenwerking op het vlak van verduurzaming, circulariteit en klimaatadaptatie.

“Verduurzaming moet (weer) saai worden.”

We vroegen Van Dongen welke stelling hij zou willen inbrengen tijdens de paneldiscussie. Hij kwam met de volgende stelling; “Verduurzaming moet (weer) saai worden.”

Zelf is hij het met deze stelling eens; “In mijn optiek hebben we de afgelopen jaren verduurzaming zo sterk “gehypet” dat er een soort heftigheid in de oplossingen en het debat erover is ontstaan. Hierdoor lijkt het er bijna op dat je alleen maar radicaal voor of tegen kunt zijn. Daarmee slaan we aan beide zijden door. Het helpt niet om te komen tot reële innovaties en realisaties.

Er is nog een tweede reden waarom ik het met deze stelling eens ben. Als verduurzaming niks bijzonders of speciaals meer is, maar gewoon onderdeel van ons reguliere beheer en onderhoud en het vanzelfsprekend is geworden dat een duurzame woning een (basis)kwaliteit van de woning is, maken we in mijn optiek veel meer meters, dan wanneer we telkens doen alsof we met een bijzonder, eenmalig project bezig zijn. Best saai, maar wel effectief en efficiënt.”

De belangrijkste ontwikkelingen

Volgens Van Dongen zijn er diverse belangrijke ontwikkelingen de komende jaren binnen het thema duurzaamheid. “We gaan de komende jaren bewezen ingrepen fors opschalen. Ik verwacht dat met name de schilisolatie op grote schaal zal worden verbeterd (mits opdrachtgevers en opdrachtnemers erin slagen de supply chain met elkaar te organiseren). Voor bestaande woningen gaat de isolatie daarmee naar een goed niveau, zonder dat dit persé BENG hoeft te zijn, aangezien de kosten hiervoor (vooralsnog) veel te hoog liggen. Voor nieuwbouw zal de norm ongetwijfeld wel op dat niveau gaan liggen.

De installatietechnische ontwikkeling is nog niet ver genoeg om de komende jaren al verstandige beslissingen te kunnen nemen over substantiële investeringen hierin in de bestaande woningvoorraad. Bestaande en uitbreidbare warmtenetten zijn daarop mijns inziens de uitzondering. Die kunnen op relatief korte termijn, op grote schaal, naar woningen in verdichte gebieden gebracht worden. Mits de aansluitkosten acceptabel zijn, de verduurzaming van de opwek op termijn gegarandeerd is en de keuzevrijheid van bewoners op de een of andere wijze wordt geregeld.”

De belangrijkste praktische tip voor corporaties

Als laatste vroegen wij van Dongen om de belangrijkste praktische tip voor corporaties wat betreft het maken van keuzes rondom verduurzaming. Von Dongen; “Mijn tip?; Doe normaal!!!! Bij de klemtoon op ieder van de twee woorden is deze tip mijns inziens waar. En dat is, zo hoop ik, hierboven al duidelijk gemaakt te hebben, nog helemaal niet zo eenvoudig!”

Lees het artikel hier op CorporatieNL

Werksessie In stappen naar CO2 neutraal-no regret!

Op woensdag 13 februari vond bij Aedes in Den Haag de werksessie ‘In Stappen naar CO2 neutraal’ plaats. Met 45 deelnemers was de zaal goed gevuld. Om 13 uur gaf Bart Verhaeghe een introductie en stelde de drie sprekers voor. Ook gaf hij een overzicht van komende bijeenkomsten en excursies waarvoor hier is aan te melden.

Marco Kersing, manager vastgoed van OFW en medeorganisator van deze bijeenkomst, gaf de eerste presentatie over de route die OFW kiest richting energieneutraliteit. Volgens de Trias energetica wordt de isolatiewaarde van de woningen eerst aangepakt. Uit monitoring van het energieverbruik voor en na renovatie is een grote besparing gemeten.

Rob Simons, senior adviseur vastgoed van Woonbedrijf gaf een overzicht van de pilot met verschillende typen warmtepompen die in Eindhoven werd uitgevoerd. In een aantal woningen zorgden de warmtepompen voor een besparing van meer dan 50% op het gasverbruik. Inregeling, type woning, gezinssamenstelling en bewonersgedrag zorgden voor variatie in de mate van besparing. In de volgende fase onderzoekt Woonbedrijf de wensen van de klant om de werkelijke bijdrage van CO2 besparing inzichtelijk te maken.

Marianne Lamberts, projectleider van Bo-Ex gaf als derde spreker uitleg over De Isolatie Uitdaging die Mitros, Portaal en Bo-Ex samen met 16 corporaties heeft uitgezet. Het doel van deze challenge is het vinden van een breed toepasbaar isolatiemateriaal dat milieuvriendelijk, geschikt voor lage temperatuurverwarming (hoge isolatiewaarde) en rond de drie centimeter dik is. Marianne gaf aan dat andere corporaties welkom zijn om zich aan te sluiten bij de Isolatie Uitdaging.

Na de koffiepauze en netwerkmoment begonnen de werksessies. Marco, Rob en Marianne stonden verdeeld over de ruimte met een flipover. In een groep van 15 personen werd er op een interactieve manier gediscussieerd over de pilots die de spreker hadden toegelicht. Deelnemers koppelden terug dat ze het nuttig vonden om ervaringen te delen en input van anderen te krijgen. Uitkomst van de werksessies was ondermeer het nut van tijdig informeren en instrueren van de klant wanneer de woning wordt verduurzaamd. Medewerking en gedrag zijn in sterke mate bepalend voor het slagen van een besparingsmaatregel. Er kwam naar voren dat bepaalde corporaties bepaalde systeemgrenzen ervaren die het scala aan mogelijkheden beperkt. Waarom zou een woningcorporatie bijvoorbeeld geen windmolen mogen bouwen? Ook was er overeenstemming dat de huidige methoden en materialen niet altijd breed toepasbaar zijn en de kosten voor renovatie richting NoM vaak hoog uitvallen. Het uitdagen van partijen om met vernieuwende producten te komen is een goede manier om elkaar verder te helpen.

Om 16 uur werd de werksessie afgesloten en werd er door deelnemers nog levendig doorgepraat over de gedeelde ervaringen. Wil je ook een Groene Huisvesters bijeenkomst of excursie bijwonen? Klik hier voor de agenda.

Europese stimuleringsfondsen benutten

In de Conceptspace van de Hogeschool Utrecht Institute of Sustainable Building vond op dinsdag 22 januari de werksessie Europese stimuleringsfondsen benutten plaats. Met 35 deelnemers uit verschillende delen van het land was de zaal goed gevuld. De groep bestond uit verschillende onderzoekers en docenten van de Hogeschool Utrecht, diverse afgevaardigden van woningcorporaties, gemeente Utrecht, Aedes en het Utrecht Sustainability Institute.

Namens Groene Huisvesters gaf Bart Verhaeghe een welkomstwoord en deelde het programma van de ochtend.
Robin van Leijen van Aedes gaf vervolgens een duidelijk overzicht van de fondsen en subsidies die de EU aanbiedt. Hij bracht een aantal projecten onder de aandacht die succesvol regelingen als Horizon 2020, EFRO, INTERREG en ELENA hebben aangevraagd. Hij gaf aan dat het belangrijk is om de samenwerking op te zoeken en te geloven in je project.

Mieke Oostra van de Hogeschool Utrecht gaf een overzicht van onderzoeken en trajecten waar de Hogeschool Utrecht bij is betrokken. Naast gebouwde omgeving is Hogeschool Utrecht bezig met circulaire gebieden en processen die de transitie kunnen verbeteren. Ze gaf een mooi voorbeeld van de NOM flat renovatie Inside Out, waar praktijk, onderwijs en onderzoek een gezamenlijke bijdrage leverden. Het project Wonen 3.0 circulair en energie positief wonen was ontstaan vanuit de vraag van een groep studenten van de HU die mee wilden doen aan de Solar Decathlon. Dit is een internationale prijsvraag voor studententeams die samen met het bedrijfsleven een innovatief concept presenteren dat energiepositief en circulair is. Ook hier werden onderzoek en onderwijs gecombineerd om een circulaire proefwoning te bouwen, in eerst instantie in Washington. Deze proefwoning staat nu op de Uithof waarvan de verschillende componenten verder worden doorontwikkeld.  De HU heeft mooie faciliteiten als het Energielab of het Blockchainlab, waar ruimte is voor onderzoek en innovatie, een belangrijk onderdeel in diverse subsidietrajecten.

Carolien van Hemel van het USI lichtte een aantal projecten toe waar het USI als projectleider voor corporaties en de gemeente Utecht succesvol Europese subsidie ontving. Zo was de USI betrokken bij de subsidie aanvraag voor het proejct Smart Solar Charging in de wijk Lombok. Ook vertelde ze over het lange en complexe traject dat de gemeente Utrecht en USI met verschillende partners doorliepen om te komen tot de toekenning van subsidie voor het Horizon 2020 Lighthouse project IRIS. Haar boodschap was om vertrouwen te hebben in je project en het consortium dat je hebt opgebouwd. Mocht een aanvraag in eerste instantie die toegekend worden, geeft het een tweede kans.

Na de presentaties deelden verschillende corporaties hun ervaringen met het aanvragen van EU stimulering. Met name de administratieve kant en de samenwerking met internationale partners werd als complex ervaren. Wel hebben corporaties ondertussen de nodige ervaring opgedaan met diverse regelingen en zijn er kansen voor samenwerking tussen de verschillende organisaties. Na afloop van de werksessie werd door verschillende partijen nog overlegd. We zijn als Groene Huisvesters benieuwd naar de mogelijke projecten of afspraken die uit deze bijeenkomst volgen!

De Alliantie inspireert in Circulair Buiksloterham

Hierbij een impressie van Marlou Boerbooms over de excursie naar Circulair Buiksloterham in Amsterdam Noord, de broedplaats van het in de praktijk brengen van circulaire bouwen en wonen. De excursie op 28 november op uitnodiging van Koos Koolstra van De Alliantie inspireerde de deelnemers om in de eigen praktijk aan de slag te gaan. Saskia Muller van het Living Stadlab Circulair Buiksloterham deelde het verhaal van pioniers die in Buiksloterham een beweging op gang brachten om in de eigen wijk te gaan voor een circulaire benadering. Inmiddels zijn deze pioniers stappen verder en werken zij samen met bewoners, gemeente, bedrijven en ontwikkelaars. De gemeente gaf ruimte aan zelfbouwers die net voor de kredietcrises hun kavels kochten om circulaire woningen te realiseren. Het resultaat is prachtig. Dankzij die crises ontstond er ruimte op traditionele plannen die op de plank lagen om te zetten in naar plannen die meer zelfvoorzienend zijn. Sloopplannen gingen van tafel. Bestaande industriële gebouwen blijven behouden en krijgen een nieuwe bestemming die de wijk versterkt. Zo ook het gebouw van het Living Stadslab aan de Papaverweg. Nieuwbouw wordt ingepast en geeft ruimte aan de oorspronkelijke bebouwing. Zo zijn de hoeken van tegenoverliggende nieuwbouw laag gehouden zidat de tegenoverliggende lagere bestaande bebouwing haar zonnige omgeving behoudt. De gemeente heeft grond uitgegeven via een prijsvraag voor het meest circulaire project. Naast houten, biobased appartementengebouwen, ontwikkelen eigenaren waterwoningen die voorzien in de eigen energiebehoefte. Aansluiting op het net is niet nodig (off grind). De hele wijk stapt af van het gasnet. De ontwikkelingen gaan zo snel dat ook aansluiting op het warmtenet wellicht niet tot de beste keuze leidt. In de wijk zijn kleinere zelfvoorzienende energienetten aangelegd. Betaalbaarheid is een belangrijk argument. De prijs van warmte vanuit het warmtenet is immers gekoppeld aan de gasprijs, die omhoog zal gaan. Door zelf in de energiebehoefte te voorzien, kan de betaalbaarheid beter geborgd worden.

De Alliantie is als corporatie een belangrijke partner die deze beweging ondersteunt en voortstuwt. Niet alleen in Buiksloterham maar ook daarbuiten leidt dit tot nieuwe inzichten en helpt dit richting circulair bouwen en wonen. Jurgen Klaassen van De Alliantie daagde de deelnemers uit om op een andere manier te werken. Bij nieuwbouw en renovatie kunnen corporaties hun partners vragen hoe zij zonder afval produceren en hergebruik van materialen en gebouwen in de toekomst mogelijk maken. ‘Stap over je eigen grenzen heen en stel je open voor je omgeving die vaak al veel verder is in het zoeken naar circulaire oplossingen’, aldus Jurgen. Nieuwbouw en renovatie bereikt 3% van de woningvoorraad dus de inzet moet ook gericht zijn op de overige 97% van de bestaande woningen. Zo heeft De Alliantie een circulaire pilots ontwikkeld voor Zelf Aangebrachte Voorzieningen (ZAV) waardoor vertrekkende huurders spullen schenken aan nieuwe. De belangrijkste winst zit in de ontmoeting met nieuwe huurders die zich welkom voelen. De vertrekkende huurder geeft aan dat het weggeven van spullen hem of haar gelukkiger maakt. In Buiksloterham is De Alliantie betrokken bij een project dat nu gebouwd wordt. Met partners worden er nieuwe toepassingen gerealiseerd die de bewoners meer onderling verbindt en leidt tot reductie van energie en materialen. Zo heeft Waternet geen aansluiting op de riolering gemaakt maar komen er chemische toiletten die via een biogasinstallatie zorgen voor groen gas. Installaties worden geen eigendom van De Alliantie maar blijven van de leverancier die diensten levert. Ook op sociaal vlak krijgt circulariteit betekenis. Er komt onder andere een bewonersgroep te wonen die zorg nodig heeft. Zij dragen via dagbesteding bij aan de gemeenschappelijke was- en reparatiedienst die in het eigen gebouw worden gerealiseerd. Alle bewoners krijgen gemeenschappelijke voorzieningen zoals wassen en strijken. In de wijk is een mobiliteitsdienst ‘Ik wil Hely’ opgezet waarbij leden met een (elektrische) deelauto, bakfiets, e-scooter, e-bike en straks ook openbaar vervoer kunnen reizen. De reparatie aan de fietsen is mogelijk via de dagbesteding. Een deel van deze gemeenschappelijk voorzieningen in het gebouw worden ingevuld na oplevering met de bewoners. De tip van de deelnemers: ‘De Alliantie betrek de bewoners in de bouwfase!’.

Na deze inspiratie leidde Peter Dortwegt en Saskia Muller twee groepen door Buiksloterham. De regen was koud maar het bezoeken van de gerealiseerde projecten zo verfrissend dat de deelnemers tot de schermer inviel door de wijk trokken om zich te laten inspireren. De excursie sloot af bij Café De Ceuvel, een Café met een duurzame missie waar het gezellig toeven was. Marlou Boerbooms dankte namens Groene Huisvesters Koos Koolstra, Jurgen Klaassen, Saskia Muller en Peter Dortwegt voor de inspiratie. De 42 deelnemers gaven een 9 voor deze excursie. Alle reden om op 12 juni 2019 opnieuw Buiksloterham te agenderen. Ditmaal is het thema ‘Duurzame mobiliteit’!

Europa helpt corporaties op weg

Op 23 november organiseerden Groene Huisvesters de derde sessie op rij met als thema Europese subsidies benutten. Emile Quanjel en Tom Kretschmann van Avans Hogeschool ontving een groep corporaties in Tilburg. Na de waterstoftoepassingen in Enschede met Pioneering en Saxion Hogeschool, de circulaire projecten met TU Delft stonden nu de projecten Sneller en Beter naar Nul op de Meter en de wijkaanpak centraal. Avans deelde haar kennis en ervaring rondom het benutten van Europese  subsidie in deze projecten. Robin van Leijen, lobbyist in Brussel vanuit Aedes, nam de corporaties mee in de mogelijkheden, de aanvliegroute en samenwerking. Onder inspirerende leiding van Emile en Tom  formuleerden de deelnemers nieuwe opgaven waarbij een EU subsidie kan helpen voor het vinden van oplossingen die toepasbaar zijn in de praktijk. Avans bood aan om over enkele maanden een follow-up te organiseren om deze opgaven verder uit te werken richting concrete projecten. De besproken opgaven zijn:

  1. Vraagstuk rondom betaalbaarheid en energiearmoede. Hoe zorg je ervoor dat bewoners van woningen die voorlopig nog geen energieaanpak krijgen, de energielasten kunnen blijven betalen. Hoe versnellen we de aanpakken in een krappe arbeidsmarkt en gelimiteerde financiële ruimte van corporaties.
  2. Vraagstuk rondom circulariteit. Hoe kom je tot de juiste keuzen. Wat is een betrouwbaar afwegingskader voor bij nieuwbouw en renovatie. Hoe vind je informatie die beschikbaar is over toepassing van circulaire materialen.
  3. Vraagstuk rondom de overgang naar gasloos wonen. Welke keuzen zijn er. Hoe ziet de no-regret aanpak eruit en kom je tot een stapsgewijze aanpak. Hoe betrek je bewoners en ook particuliere eigenaren in een wijkaanpak.

De laatste sessie rondom ‘Europese subsidies benutten’ vindt plaats op 22 januari van 10-12 uur bij Hogeschool Utrecht in samenwerking met de Universiteit Utrecht (USI). Marlou Boerbooms nodigt namens Groene Huisvesters corporaties deel te nemen aan deze sessie.

Oefenen.nl helpt bewoners Groen Doen

De sessie van Groene Huisvesters op de Renda Dag van de bewoner op 11 oktober 2018 bood deelnemers een preview op op de filmpjes en interactieve quizvragen gemaakt door Oefenen.nl voor Groen Doen. Groen Doen is ontwikkeld met dank aan de gemeente den Haag. Groene Huisvester Haag Wonen en andere Haagse partners hielpen bij de ontwikkeling. Oefenen.nl is gratis beschikbaar voor elke bewoner die nu ook Groen Doen kan oefenenen. Tijdens de Dag van de bewoner presenteerden Anne-Lies Schrijvers van Oefenen.nl met Peter Willemse van Haag Wonen het interactieve oefenmateriaal wat is ontwikkeld voor Groen Doen. Oefenen.nl richtte zich voorheen vooral op oefenen op taal, rekenen en werken in een digitale wereld via Klik en Tik,

Nu is er dankzij een Haagse bijdrage ook oefenmateriaal voor een bewoner die duurzaam wil wonen in zijn eigen huis, wijk of wereld. Via een interactieve digitale quiz met filmpjes, beelden en aansprekende simpele teksten reist de bewoner door de verschillende vertrekken van zijn of haar huis, tuin of balkon, wijk en wereld om te ontdekken waar hij of zij meer rekening kan houden met het milieu met behoud van comfortabel, gezond en veilig wonen. Door te oefenen, houdt de bewoner ook geld over in de portemonnee.

De deelnemers speelden de Quiz en reageerden enthousiast. Het feit dat dit oefenmateriaal gratis beschikbaar is, wordt gewaardeerd. Elke corporatie, bewonersorganisatie of aanbieder kan een link naar het oefenpakket van Groen Doen verspreiden, Tijdens de sessie deden aanbieders een oproep om Groen Doen door te ontwikkelen om bewoners te laten oefenen met de nieuwe generatie installaties met lage temperatuur en balansventilatie. Marlou Boerbooms namens Groene Huisvesters  riep hen op daarvoor middelen vrij te maken bijvoorbeeld via de branche organisaties. Een deelnemers stelde voor om Groen Doen door te ontwikkelen met de input van mensen die oefenen. Deze tip wordt uitgevoerd. De ervaringen van de gebruikers van Groen Doen leiden zo tot verbetering van het oefenmateriaal.Groen Doen wordt officieel medio november gelanceerd.  Els de Rooij bewoner van Groene Huisvester Woonbedrijf over de Oefenen.nl en samenwerken met bewoners. Zij blikt terug op deze geslaagde dag.

Circulaire keuken ontwikkeld met Europese subsidie

Tijdens de werksessie Europese subsidie benutten op 3 oktober bij Aedes deelde de TU Delft een aantal mooie ontwikkelingen die mede dankzij een bijdrage vanuit Europa mogelijk gemaakt zijn. Vincent Gruis nam de deelnemers mee in een reis die vier jaar geleden startte met zijn idee om een circulaire keuken te ontwikkelen die plug en play geïnstalleerd wordt. Groene Huisvester Woonbedrijf participeert met drie Europese corporaties, zoals Zonnige Kempen en Paris Habitat in dit Interreg project. De bijdrage uit Europa is 60% van de kosten. Hoe wij omgaan met keukens is cultureel bepaald. In sommige landen is een keuken net als een meubel in eigendom van de bewoner en verhuist mee. Een lease keuken is in Nederland niet erg aantrekkelijk omdat corporaties tegen lagere rente kunnen lenen om de keuken te financieren. Toch is een ander business model nodig om te komen tot circulariteit. In het project is keukenproducent Bribus gaan meedraaien. Zij zijn bereid om de keuken weer terug te nemen en elders in te zetten. Zij hebben belang bij hergebruik. De contractvorming wordt nu ontwikkeld. De circulaire keuken is opgebouwd uit een plug en play systeem. Het systeem is financieel concurrerend met een ‘gewone’ keuken. De volgende stap is het uittesten van deze keuken en het business model in de ‘echte’ wereld. Het standaardiseren van keukenonderdelen niet alleen bij Bribus maar ook bij alle keukenproducenten helpt bij hergebruik. Dit zou opnieuw een project kunnen worden waarvoor Europese subsidie aangevraagd wordt. Vincent sloot af met een toelichting op Interreg project CHARM waarbij het upcyclen van materiaal centraal stond. Bij dit project is ook Groene Huisvester Eigen Haard betrokken. Binnenkort zal de EU beslissen of dit project wordt gehonoreerd. Vincent nodigde de corporaties aan te haken bij de projecten.

Gerard van Bortel ging in op de TU interreg projecten Homes4all en Housing4.0Energy. Het eerste is niet toegekend en het tweede wel. Gerard analyseert dat het eerste project te weinig value for money geneerde. De partners wilden teveel en hebben te weinig keuzen gemaakt. Het Housing4.0Energy is toegekend omdat een duidelijk doel heeft: het ontwikkelen aanbod kleine betaalbare CO2-arme nulenergiewoningen. Tenslotte ging Gerard in op het Horizon 2020 project ‘Cities Tackling Social Inequality’. Corporaties kunnen bij dit soort projecten aanhaken.

‘Werk samen met partners die subsidie aanvragen’ was de belangrijkste boodschap van Robin van Leijen. Hij werkt voor Aedes in Brussel en Housing Europe is een belangrijke partner voor EU subsidies. Zij zoeken corporaties die willen participeren. Heb je als corporatie interesse, meld je dan aan via Aedes. Robin ging in op het totale budget vanuit Europa. Er is enorm veel geld beschikbaar en dat wordt te weinig benut door Nederland. Naast Interreg en Horizon 2020 liggen er kansen bij Europese Fondsen voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). In Nederland is in de regio Noord (SNN), Oost (GO), Zuid (Stimulus) en West (Kansen voor West) een management autoriteit die ondersteuning biedt bij de aanvraag. Hij raadt corporaties die interesse hebben in Europees geld aan met deze autoriteit contact te leggen. Robin neemt ons mee door een 7-tal EU programma’s en de financiering via de Europan Investment Bank (EIB) waar Groene Huisvester Portaal 200 miljoen financierde. Hij sluit af met de uitnodiging zich bij hem te melden als je als corporatie wilt deelnemen. Een traject levert niet alleen geld om maar ook inzicht hoe andere sociale verhuurders in Europa zaken benaderen. Ook dat is een meerwaarde.

Onder leiding van Marlou Boerbooms van Groene Huisvesters volgde een discussie over wat je wilt bereiken met EU subsidie. De subsidie is niet leidend. Dat is de wens om een product of dienst te ontwikkelen die zonder bijdrage moeilijk te realiseren is. Daarnaast levert ook hier samenwerken voordeel op. Zo werd het idee geopperd om te komen tot een platform circulair waarbij corporaties met partners samenwerken aan het opnieuw inzetten van materialen. Paris Habitat heeft al een mooi voorbeeld ontwikkeld. Aanknopingspunten voldoende en de kunst is deze kansen samen te verzilveren.

The Natural Step inspireert

Op 19 september werkten 40 deelnemers samen aan een Hackathon The Natural Step. Op de Groene Huisvesters bijeenkomst op 18 april in de RAI Amsterdam introduceerde The Natural Step haar WonenLab als platform voor duurzaam Wonen. Het Platform biedt een digitale omgeving maar ook fysieke ontmoeting aan corporaties en organisaties die vanuit de duurzame waarden van TNS werken. Tijdens de Hackathon onder leiding van Berend Aanraad, directeur van TNS gingen de deelnemers dieper in op de behoefte aan kennis en netwerk. In het WonenLab delen organisaties al mooie voorbeelden en dit wordt verder uitgebouwd. Jetske Thielen en Suzanne Wacanno van TNS begeleiden de groepen die werkten aan thema’s als bewustwording, materialen en biodiversiteit. Dit leverde mooie inzichten op. Zo deelt Ingrid Pierik van Wonion haar ervaring met een circulair project waarbij samen met bewoners en gemeente een meer parkachtige omgeving wordt gerealiseerd. ‘Leg de lat hoog zodat je samen een mooi resultaat boekt!’ Hanneke van der Heijden van Woonstad Rotterdam deelt haar inzichten over de verandering naar meer duurzaam gedrag. ‘Luister en bevraag en verrijk je plannen met de ideeën van andere mensen. Verandering begint bij jezelf, hoe gedragen wij onszelf ten opzichte van onze bewoners? Marlou Boerbooms sloot de bijeenkomst namens Groene Huisvesters af met de conclusie dat samenwerken met bewoners door de bestuurders als belangrijkste thema op de agenda is gezet. Ook de samenwerking met gemeenten scoort hoog en TNS als gedeelde taal helpt om te werken aan het realiseren van gedeelde belangen voor betaalbaar, veilig en comfortabel wonen. Ofwel kwaliteit van leven door wonen zal ook in 2019 hoog op de agenda staan! Berend Aanraad nodigt deelnemers uit aan te sluiten bij het WonenLab via deze link.

Verwarming met waterstof huurwoningen dankzij Europese stimuleringsfondsen

Donderdag 14 juni kwamen 35 ondernemers en vertegenwoordigers van corporaties in Noordoost Nederland bijeen voor een interactieve middag over ontwikkelingen in duurzaam bouwen en renoveren en de mogelijkheden voor het benutten van Europese subsidies. Deze Groene Huisvesters bijeenkomst bij Domijn in Enschede is de eerste in een reeks van 4 regionale bijeenkomsten ‘EU subsidies benutten’ waarbij Aedes corporaties ondersteuning biedt.

Gerard Salemink van stichting Pioneering opende de bijeenkomst en gaf een toelichting op het programma. Bart Verhaeghe stelde de Groene Huisvesters voor en gaf een overzicht van de komende werksessies van de Groene Huisvesters. Klik hier voor de presentatie.

De hoofdspreker van de middag was Sebastién Garnier namens Aedes. Hij belichtte de diverse mogelijkheden rond Europese fondsen en leningen. Komende calls en lopende voorbeeldprojecten werden besproken. Conclusie is dat samenwerking tussen diverse (grote) organisaties en bij voorkeur tevens internationale samenwerking nodig is om succesvol te zijn in de aanvraag van Europese subsidie. Indien partijen elkaar op de hoogte houden van lopende en aankomende projecten is de kans op het opzetten van subsidiabele projecten groter. Aedes, Groene Huisvesters en Stichting Pioneering kunnen ondersteuning bieden bij het vinden van de juiste samenwerkingpartners.

Michiel van der Vight van TKI Urban Energy ging in op één programma gericht op “van het aardgas los”. Het is bedoeld om vaart te maken met het naar de markt brengen van concepten voor dit thema en is vooral gericht op bestaande woningen, op concepten waar de markt op zit te wachten en een potentiële prijsreductie van minimaal dertig procent die in 2019 al gerealiseerd gaan worden. De voorstellen, deze mogen op woning- en wijkniveau zijn, kunnen tot 11 september worden ingediend en het is een tender systeem. Met andere woorden het subsidiebedrag wordt verdeeld op basis van de beste voorstellen.

Hierna werd de groep in tweeën opgedeeld. Een groep ging met Barry Top van De Woonplaats kijken bij een proefopstelling van verwarming met waterstof. De opstelling draaide nu 10 maanden en had al waardevolle resultaten opgeleverd. Een geoptimaliseerde versie van de waterstofopstelling was recent geïnstalleerd.

In de Performance Factory gaven Herman Grendelman van IthoDaalderop en Rudy Grevers van Alklima Mishubishi toelichting op de laatste innovaties rond lucht- en bodemwarmtepompen. De ontwikkelingen op het gebied van beide toepassingen gaan snel. De technologie wordt stiller, schoner en efficiënter.

De dag werd afgesloten in de Food court van de Performance Factory, waar de deelnemers contactgegevens uitwisselden en mogelijke samenwerkingen met elkaar bespraken.

Deze sessie is de eerste in een reeks van 4 regionale sessies met als thema ‘EU subsidies benutten’ waarbij we regionale voorbeelden bij corporaties tonen en Aedes, Groene Huisvesters en regionale kenniscentra (universiteiten en Hogescholen) samenwerking zoeken met corporaties om nieuwe projecten op te starten. Aanmelden kan via mboerbooms@zeelandnet.nl of via de aanmeldinken op de pagina van de Groene Husvesters Acacdemie. Hier vind je ook het overzicht van de regionale sessies.

Voor een verslag van de kennissessie op de website van Stichting Pioneering, klik hier. Daar zijn tevens de presentaties te vinden.

Bekijk de agenda voor komende bijeenkomsten en evenementen van de Groene Huisvesters.