Nieuws

Wonenlab helpt corporaties naar duurzame toekomst

The Natural Step lanceerde het Wonenlab tijdens een werksessie van Groene Huisvesters op 18 april bij Building Holland in Amsterdam. Berend Aanraad, directeur van TNS inspireerde de ruim 60 deelnemers met het verhaal vanuit Eindhoven waar de gemeente Eindhoven en de corporaties zoals Groene Huisvester Woonbedrijf nu een tiental jaar samenwerken met The Natural Step aan een duurzame toekomst. Hierbij werken ketenpartners, netwerkbedrijven, huurdersorganisaties en stakeholders vanuit de duurzame spelregels van TNS. Inmiddels zijn in Nederland een 50-tal corporaties, vele gemeenten en ketenpartners aangesloten bij TNS. Hierdoor ontstaan pilots en allerlei producten die vanuit de TNS gedachte zijn ontwikkeld. Zo heeft Woonbedrijf een duurzaam sloopbestek en hebben Eindhovense corporaties  productkaarten laten maken waarbij materialen getoetst zijn aan de 4 duurzame spelregels van TNS. Vanuit de behoefte om ervaring, pilots en documenten te delen, ontstond het Wonenlab. Het ontsluit voorbeelden zodat partijen niet opnieuw het wiel uit hoeven te vinden. Daarnaast is het een living lab waar deelnemers elkaar elk kwartaal ontmoeten rondom een thema. Berend nodigt corporaties uit lid te worden van het Wonenlab via deze link.

Luc Reusken van ‘thuis nam de deelnemers mee in de stappen die ‘thuis nam op weg naar duurzaamheid. In 10 jaar tijd is er een verbetertraject ingezet dat energie geeft en motiveert. Met een groep collega’s door TNS opgeleid tot ambassadeurs inspireert ‘thuis haar medewerkers en omgeving. De samenwerking geeft energie en zorgt ervoor dat er meer wordt bereikt. De stip op de horizon van label B is gerealiseerd en de behoeften van de huurder staan centraal. Zo is er in Eindhoven een samenwerking ontstaan voor huurders die zonnepanelen willen. ‘Thuis realiseerde projecten Energieneutraal met als gevelbedekking zonnepanelen waarbij ook de gemeente de omgeving groen en klimaatadaptief inrichtte. Mede hierdoor is ‘thuis winnaar van de duurzame bouwaward 2018 en is zij de meest duurzame corporatie van Nederland. Op het gebied van circulariteit zet zij mooie stappen met ketenpartners en de gemeente Eindhoven. ‘Circulair wonen is nodig omdat de voorraad grondstoffen uitgeput raakt. Wij zijn blij dat het Wonenlab onze samenwerking versterkt en wij vieren graag dit hoogtepunt dat corporaties en partners op weg helpt naar meer duurzaam wonen’, aldus Luc Reusken.

Marlou Boerbooms complimenteert Berend Aanraad met het Wonenlab als inspiratie platform en Groene Huisvesters sluiten zich graag aan. Zij feliciteert Luc Reusken en ‘thuis met het winnen van de duurzame bouwaward 2018.

De deelnemers reageren enthousiast op het Wonenlab. Tijdens de werksessie onder leiding van Jetske Thielen, Tom Thomaes en Yoeri Nelis van TNS deden zij ervaring op met een case van sloop en nieuwbouw. Het gebruik maken van goede voorbeelden die al ontwikkeld zijn sluit aan bij de behoefte. ‘Graag wisselen wij over een aantal maanden onze ervaring uit met het Wonenlab’, alsdus Joop Ketelaers, gemeente Eindhoven. De werksessie van Groene Huisvesters op 19 september over The Natural Step zal hiervoor benut worden. Aanmelden kan hier.

 

 

Werksessie Opdrachtgeverschap leidt tot nieuw inzicht

 

Op 14 maart presenteerde professor Marleen Hermans Opdrachtgeverschap en de kansen die er liggen voor corporaties om verder te professionaliseren. Dit is hard nodig omdat er een enorme opgave ligt qua investeringen en verduurzamen. Aan de hand van een 9 puntenlijst toont zij de groei naar volwassenheid als het gaat om opdrachtgeverschap. De markt trekt aan en corporaties vissen nu veelal in elkaars visvijver om werk in de markt te zetten. Het traditioneel uitvragen van werk per complex is niet alleen tijdrovend voor de corporatie en marktpartijen maar leidt tot suboptimale oplossingen en belemmert innovatie. De uitdaging is om in onderlinge samenwerking te komen tot eenduidige uitvraag per woningtype zodat de markt bereid is te innoveren en het werk efficiënt kan uitvoeren.

In de Woonagenda 2017-2021 is afgesproken dat iedere corporatie in 2018 een eigen plan van aanpak maakt om in 2050 een CO2-neutraal woningbezit te hebben. De Routekaart CO2-neutraal 2050 faciliteert corporaties bij het nakomen van deze afspraak. Corporaties kunnen verschillende routes bewandelen om het einddoel te bereiken. De routekaart helpt corporaties aan de hand van 4 investeringsscenario’s om op strategisch niveau de grote lijnen tot 2050 uit te zetten. De routekaart is ontwikkeld met leden van Groene Huisvesters en de Coalitie Duurzaamheid binnen de Vernieuwingsagenda. Uit de reacties blijkt dat er waardering en draagvlak is voor de routekaart. De HOE kant van het vraagstuk: hoe gaan we dit met de markt organiseren, is het thema van een tweetal werksessies. Aedes benut de uitkomsten om instrumentarium te ontwikkelen dat corporaties ondersteunt op weg naar professioneel opdrachtgeverschap. Atrive is betrokken als ontwikkelaar en neemt dan ook deel aan de sessies.

Op 14 maart bleek dat de deelnemende corporaties inmiddels de Routekaart CO2-neutraal 2050 ingevuld hebben. Zij verkennen vanuit deze ervaring de vervolgstappen. Als het gaat om het ontwikkelen van een Marktvisie pleiten de deelnemers ervoor ook de markt te betrekken in het opstellen hiervan. De cultuur tussen marktpartijen en corporaties verschilt en wederzijds vertrouwen is essentieel. Daarnaast is een incentive voor de markt om te innoveren van belang. Als het gaat om onderlinge samenwerking zijn er nog stappen te zetten.

Groene Huisvesters trotseren de kou in Brussel

Op 27 en 28 februari brachten de bestuurders van Groene Huisvesters een werkbezoek aan Brussel onder de bezielende leiding van Bert Wijbenga-van Nieuwenhuizen als voorzitter. De regelgeving over energietransitie, energieprestatie en de kansen die er liggen om Europese subsidies en fondsen te benutten stonden op de agenda. Barbara Steenbergen van de International Union Tenants, Agnes Jongerius, europarlementariër voor PvdA Kathleen van Brempt, Belgisch Europarlementariër en vertegenwoordigers van zowel Europese Commissie DG Energie, Greenpeace als Housing Europe gingen in gesprek met de bestuurders. Groene Huisvesters organiseren in de tweede helft van 2018 vier regionale bijeenkomsten om EU fondsen onder de aandacht van corporaties te brengen. Zodra de data en locaties bekend zijn, komt dit op de website. Aedes interviewde Cees Tip, bestuurder van Intermaris over het werkbezoek. Het interview is hier te lezen.

Klimaatadaptatie: mooie voorbeelden van Havensteder en Rotterdam

Medewerkers van corporaties, gemeenten, waterschappen en het ministerie van BZK bogen zich tijdens excursie Klimaatadaptatieo op 14 februari over de vraag hoe we vandaag, maar ook morgen de voeten drooghouden en omgaan met hittestress. Door klimaatverandering hebben we te maken met extreme regenbuien maar ook met langere perioden van droogte en hitte. Havensteder en de gemeente Rotterdam deelden mooie voorbeelden tijdens een Wijksafari. In de werksessie onder leiding van John van der Knaap van Havensteder is de NEXT STEP besproken. Er is nog veel werk te verzetten om alle kansen te verzilveren om samen te werken aan Klimaatadaptie.

Arnoud Molenaar van de gemeente Rotterdam lichtte het Resilience programma toe waarbij Rotterdam één van de 100 internationale steden is die veerkracht als uitgangspunt neemt. Veerkracht en voorbereiding op transities zodat deze als kansen benut worden. Een meer klimaatbestendig Rotterdam levert kansen op een leefbare en groene stad. Resilience betekent ook werken aan een samenleving in balans, een duurzame haven met infrastructuur die klaar is voor de 21ste eeuw, een cyber en netwerk stad. Samenwerking in deze transities is niet alleen leuk maar ook uitdagend omdat er nieuwe vraagstukken opgelost moeten worden.

Johan Verlinde ging in op een Deltaplan Water Rotterdam. Hij schetste een groene stad met prachtige voorbeelden van regentuinen, waterpleinen, groene daken en gevels maar ook onzichtbare ondergrondse wateropvang. Zonnepanelen hebben een hogere opbrengst in combinatie met een groene dak, de combinatie met duurzame opwekking is positief. Bewoners worden betrokken op het Deltaplan en vergroening van de leefomgeving spreekt hen aan. Corporaties spelen een belangrijke rol en via participatie dragen ook de huurders bij.

In de Wijksafari liet Havensteder daarvan mooie voorbeelden zien in een viertal binnentuinen. Geert Ketelaars en Benjamin Dijkhuizen namen de groep mee naar tuinen die niet lager maar hoger liggen dan de omringende huizen waarvan sommigen souterrains hebben. De meeste binnentuinen grenzen aan huur- en koopwoningen en dat vraagt communicatie gericht op huurders en eigenaar-bewoners. Als er andere problemen spelen, willen bewoners deze eerste opgelost zien voordat zij meewerken. Ook op micro niveau moet de samenleving eerst in balans zijn. Actieve bewoners die zich willen inzetten voor een binnentuin helpen enorm om de kansen op maatregelen te verzilveren. Slimme regentonnen, waterdoorlatende betegeling, lagere delen die als overloop dienen, verbinding met afwatering helpen maar ook een betrokken Havensteder collega als Benjamin Dijkhuizen zijn essentieel.

De gemeente Rotterdam leidde de groep over het Het Benthem(water)plein, langs een regentuin met een grote slimme regenton. In de aanleg van de nieuwe pleinen worden er minder techniek toegepast en gebruik gemaakt van natuurlijk verloop van water waardoor de onderhoudskosten lager worden. Draagvlak onder bewoners is een belangrijk item.

John van der Knaap van Havensteder begeleidde de werksessie Next Step. Klimaatadaptatie is een manier van kijken die we nu nog niet eigen gemaakt hebben. Bij woningrenovatie kan door die nieuwe blik een aantal maatregelen geïntegreerd worden in het ontwerp. Wanneer maatregelen tot extra investeringen leiden dan is de vraag bij wie de rekening ligt. De discussie levert aanknopingspunten voor concrete vervolgacties op waarbij we met de stakeholders: gemeenten, waterschappen en ministerie oplossingen moeten vinden waardoor kansen op een leefbare en groene stad worden benut. Groene Huisvesters agenderen dit in het bestuurlijk overleg.

Groene Huisvesters richten zich op thema’s die bijdragen aan CO2 neutraal wonen zodat huurders comfortabel, gezond en betaalbaar kunnen wonen. Maatregelen zijn gericht op morgen om de opwarming van de aarde binnen de normen van 1,5 graad te houden zoals afgesproken in het Klimaatakkoord van Parijs. Bij Klimaatadaptatie gaat over  thema’s die vandaag spelen: hoe kunnen we extreme regenbuien opvangen, hoe gaan we om met meer droogte en hitte. Deze excursie leverde mooie voorbeelden en aanknopingspunten om de samenwerking te intensiveren en daarvoor is meer nodig dan goede intenties.

 

Regenlaarzen mee! Op stap met Groene Huisvesters


Op 14 februari in de middag gaan we op de excursie ‘Klimaatadaptatie’ in Rotterdam. Het programma is bekend!

  • Karin Schrederhof, Woonbron heet welkom
  • Arnoud Molenaar, Rotterdam ‘Resilience Program’
  • Johan Verlinde, Rotterdam en John van der Knaap, Havensteder, ‘Klimaatadaptatie’
  •  ‘Kijk in de wijk’ in twee ronden van elk een uur in de Agniesebuurt
  • Tom Thomaes, ‘Programma Groene Huisvesters 2018’
  • Conclusies en gezamenlijke afsluiting

Er zijn nu 70 aanmeldingen maar er is nog ruimte voor jou als professional!

Mitros Excursie naar Flat met Toekomst inspireert

Groene Huisvesters organiseerde op 22 november een excursie met Mitros naar de wijk Overvecht waar de Flat met Toekomst bezocht werd. Henk Peter Kip bestuurder van Mitros en overtuigd groene huisvester ontving ruim de 40 corporaties en wees hen op het belang van onderling samenwerken en op een andere manier uitvragen van werkzaamheden: ‘Let de lat hoog en durf los te laten want dan ontstaan er nieuwe kansen’. Jop van Buchem, projectleider van de Flat met Toekomst gaf aan hoe Mitros de samenwerking vorm en inhoud gaf. De flatwoningen die gesloopt zouden worden zijn gerenoveerd naar de Flat met Toekomst. Hans van Vucht presenteerde de ervaringen van de bewoners die inmiddels bijna een jaar wonen in de flats. Zij deelden hun ervaring aan keukentafelgesprekken met Hans in februari en nogmaals in november 2017. Mitros heeft bewoners vanaf het begin betrokken en dat wordt gewaardeerd. Bewoners vinden het belangrijk dat het aanzicht van de flats sterk is verbeterd. Zij waarderen dat de keuken groter is geworden doordat het balkon nu bij de flat is getrokken. Naast een grotere keuken is hierdoor ruimte ontstaan waarin de installaties staan opgesteld. Bewoners hebben te maken gehad met storingen en accepteren dat in de wetenschap dat deze worden verholpen, De lage temperatuurverwarming is wennen ook omdat de bestaande radiatoren behouden zijn en daardoor het beeld dat het niets veranderd is. De bewoners waarderen een knop op de radiator voor extra warmte. De ventilatie is een punt van aandacht. De bewoners kunnen ramen openen en de gebalanceerde ventilatie uitzetten. Dit doen zij om geluidsoverlast te voorkomen. CO2 gestuurde ventilatie zou een verbetering zijn en ook inzicht in de energieverbruiken kan bijdragen aan een nog betere klantbeleving. Ondanks de storingen waarderen de bewoners de flats met een dikke 8. Walter de Vette van Mitros leidde de deelnemers door de modelwoning in de Flat met Toekomst. Inspirerend is ook het uitzicht op de flat van Bo-Ex met een powernest op het dak en zonnegevels. De Utrechtse corporaties werken goed samen.

 

Groene Huisvesters op Dag van de bewoner

De gelukkigste bewoner van Nederland Gonny Burgers is op 23 november gekozen tijdens de dag van de bewoner. Hier presenteerde Groene Huisvesters in een breakout sessie de CO2 routekaart voor huurders ontwikkeld door w/e adviseurs in opdracht van de Woonbond, Aedes en VNG. Een primeur die Rutger Groot Wassink van de Woonbond met trots aankondigde. Thijs Kurstjens liet zien hoe corporaties en huurdersorganisaties de huurder op weg helpt naar gasloos wonen. De huurder verdient de hoofdrol niet alleen in de uitvoering maar ook in beleid en voorbereiding van plannen. Tom Thomaes van Groene Huisvesters gaf een doorkijk naar de werksessies in 2018 waarin samenwerken met huurder opnieuw centraal staat.

 

Groene Huisvester Mitros wint met Utrecht Stook je Rijk Trofee 2017

Oordeel van de jury over de prijswinnaar

‘In de Prestatieafspraken van de gemeente Utrecht worden de corporaties flink uitgedaagd’, aldus Sabine Galjé van het ministerie van BZK die namens de jury de prijs uitreikte. ‘Corporaties zijn gevraagd scenario’s op te stellen, waarbij duidelijk moet zijn wat de financiële en uitvoeringstechnische consequenties zijn als 2030 als jaartal voor een klimaatneutrale huursector wordt aangehouden, en wat consequenties zijn als 2050 als jaartal wordt en wat daar tussen mogelijk is. In de wijk Overvecht is het resultaat nu al zichtbaar. Op 22 november organiseerde Groene Huisvesters een excursie naar Utrecht waar Mitros ruim 40 corporaties ontving in de Flat met Toekomst.

Primeur Aedes Routekaart CO2-neutraal 2050

Met onze bestuurders van Groene Huisvesters en andere leden ontwikkelde Aedes een Routekaart, die helpt een pad uit te stippelen naar een CO2-neutrale woningvoorraad in 2050. In onze Werksessie op 20 september lichtte Ronald Franken van Aedes het doel en de opzet van de Routekaart toe. Walter de Vette van Mitros en Marco Kersing van OFW deelden daarna hun ervaringen met het invullen van de Routekaart. Marco: ‘Ook voor voorlopers in duurzaamheid, levert de Routekaart nieuwe inzichten op. Met name de lange-termijn-blik biedt nieuw licht op het nut van korte-termijn-investeringen. En gelukkig is er veel ruimte voor eigen keuzes binnen het instrument.’ Ook Walter was enthousiast: ‘Het brengt de investeringen voor duurzaamheid financieel goed in beeld en je kunt vervolgens spelen met de verschillende scenario’s. Verder is het lekker simpel en kost het je slechts een uur om het format te vullen, mits je natuurlijk de juiste data paraat hebt.’ Het format voor de Routekaart is vanaf 2 oktober aan te vragen via Aedes. Er volgen meer bijeenkomsten voor experts over de Routekaart. Kijk voor informatie op www.aedes.nl/CO2neutraal2050.

Groene Huisvesters op Dag van de bewoner

Groene Huisvesters, Renda en de Woonbond vinden elkaar op de ‘Dag van de Bewoner’.
Op donderdag 23 november 9 uur tot 17 uur Krachtstation, Amerikalaan 199, Utrecht.
In het programma bieden wij om 11 uur, 13 uur en 14 uur een breakout aan onder de titel:
 
De huurder als dwarsligger of ambassadeur voor CO2 neutraal wonen?
Hoe betrek je de huurder in de ambitie om te komen tot CO2 neutraal wonen. De huurder verdient de hoofdrol. Hoe voorkom je dat de huurder zich ongelukkig voelt en een dwarsligger wordt. Samen met huurders werken wij aan de meest gelukkige huurder. Veilig, gezond en comfortabel wonen zonder energielasten, dat is onze inzet.
Rutger Grootwassink van de Woonbond presenteert de Routekaart voor huurders naar CO2 neuraal wonen, die door Renda partner w/e adviseurs is ontwikkeld. Marlou Boerbooms en Groene Huisvesters maken hier een interactieve sessie van.
Het  programma en  aanmelding vind je hier